Κρίση πανικού: Πώς βοηθάμε κάποιον χωρίς να τον πιέσουμε;

Το να βλέπουμε έναν άνθρωπο που αγαπάμε να παθαίνει κρίση πανικού μπορεί να μας αιφνιδιάσει. Σε τέτοιες στιγμές, συχνά νιώθουμε την ανάγκη να αντιδράσουμε άμεσα και να τον βοηθήσουμε με κάθε τρόπο. Όμως εκείνη τη στιγμή, το σώμα του έχει ήδη μπει σε κατάσταση συναγερμού. Και αυτό που χρειάζεται περισσότερο δεν είναι πίεση, αλλά ασφάλεια.

Τι συμβαίνει σε μια κρίση πανικού

Η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό κύμα έντονου φόβου ή δυσφορίας, που συνήθως κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Μπορεί να συνοδεύεται από ταχυκαρδία, δύσπνοια, σφίξιμο στο στήθος, ζάλη, τρέμουλο, εφίδρωση, μούδιασμα, ναυτία ή αίσθηση αποσύνδεσης από την πραγματικότητα.

Αν και από μόνη της δεν είναι επικίνδυνη και συχνά υποχωρεί μέσα σε περίπου μισή ώρα, για τον άνθρωπο που τη βιώνει μπορεί να μοιάζει ατελείωτη. Γι’αυτό και ο τρόπος που αντιδρούμε εκείνη τη στιγμή μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;

• Πρώτα ηρεμούμε εμείς: Το πρώτο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ηρεμήσουμε και να επαναφέρουμε την ψυχραιμία μας. Ο πιο χαμηλός τόνος φωνής και οι αργές κινήσεις μπορούν να λειτουργήσουν καθησυχαστικά. Δεν χρειάζεται να γεμίσουμε τη στιγμή με λόγια. Μερικές απλές φράσεις, όπως «είμαι εδώ», «δεν είσαι μόνος/η» ή «θα το περάσουμε μαζί», είναι συχνά πιο βοηθητικές από τις αναλύσεις ή τις επιμέρους ερωτήσεις.
• Μένουμε κοντά, χωρίς να πιέζουμε: Η παρουσία έχει σημασία, αρκεί να μην γίνεται πιεστική. Μένουμε κοντά στον άνθρωπο που μας χρειάζεται, αλλά ρωτάμε τι χρειάζεται. Θέλει να καθίσουμε δίπλα του; Να του κρατήσουμε το χέρι; Να πάμε κάπου πιο ήσυχα; Μια αγκαλιά μπορεί να ανακουφίσει κάποιους, αλλά για άλλους να αποδειχθεί δυσάρεστη. Γι’ αυτό, καλό είναι να ρωτάμε πρώτα αν είναι κάτι με το οποίο νιώθουν άνετα.
• Αναπνοή και γείωση: Η ρύθμιση της αναπνοής μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, εφόσον το άτομο είναι σε θέση να μας ακολουθήσει. Αντί να δίνουμε εντολές, μπορούμε να πούμε: «Αν μπορείς, πάρε μια ανάσα μαζί μου». Μια αργή εισπνοή και μια πιο μακριά εκπνοή στέλνουν στο νευρικό σύστημα το μήνυμα ότι ο άμεσος κίνδυνος περνά. Χρήσιμες είναι και οι τεχνικές γείωσης, που φέρνουν την προσοχή στο παρόν. Μια απλή μέθοδος είναι να ζητήσουμε ήρεμα από το άτομο να ονομάσει πέντε πράγματα που βλέπει, τέσσερα που μπορεί να αγγίξει, τρεις ήχους που ακούει, δύο μυρωδιές και κάτι που μπορεί να γευτεί.

Τι αποφεύγουμε

Καλό είναι να αποφύγουμε τις επίμονες ερωτήσεις και τις φράσεις που ακυρώνουν την εμπειρία του, όπως «χαλάρωσε» ή «δεν έχεις τίποτα». Η συζήτηση για το τι προκάλεσε την κρίση μπορεί να γίνει αργότερα, όταν ο άνθρωπος που χρειάζεται τη βοήθειά μας έχει ηρεμήσει.

Οι κρίσεις πανικού συνήθως δεν είναι επείγον ιατρικό περιστατικό. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου πρέπει να ζητηθεί άμεσα βοήθεια, όπως αν υπάρχει πόνος στο στήθος που δεν υποχωρεί, απώλεια συνείδησης, δυσκολία στην αναπνοή που δεν βελτιώνεται ή γνωστό καρδιολογικό πρόβλημα.