Αλλαγές για εργαζομένους στην Κύπρο: Τι σχεδιάζεται για μισθούς, επιδόματα και άδειες το 2027
Οι βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το 2027 βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίας της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών τη Δευτέρα, κατά την οποία εξετάστηκε ο προϋπολογισμός του Υπουργείου, παρουσία του αρμόδιου Υπουργού, Μαρίνου Μουσιούττα.
Όπως ανέφερε ο Υπουργός, ανάμεσα στις προτεραιότητες για το 2027 περιλαμβάνεται η προώθηση νομοσχεδίων για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς, τη μισθολογική διαφάνεια και την εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών, με στόχο την εναρμόνιση με τις σχετικές ευρωπαϊκές οδηγίες. Παράλληλα, προωθείται η επέκταση των δικαιωμάτων αδειών και ευέλικτων μορφών εργασίας στους ανάδοχους γονείς.
Ο Προεδρεύων της Επιτροπής Οικονομικών και Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης, σημείωσε ότι με την εξέταση του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εργασίας ολοκληρώνεται η μελέτη του κρατικού προϋπολογισμού που αφορά τα Υπουργεία.
Σύμφωνα με το σημείωμα που κατέθεσε ο Υπουργός ενώπιον της Επιτροπής, ο προϋπολογισμός για το 2027 επικεντρώνεται στην εφαρμογή της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης και στη διαμόρφωση του δεύτερου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης.
Παράλληλα, προτεραιότητα δίνεται στην ενίσχυση της απασχόλησης, στην κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας σε ανθρώπινο δυναμικό, στον εκσυγχρονισμό των εργασιακών σχέσεων, στη διατήρηση της εργατικής ειρήνης, καθώς και στην προστασία της ασφάλειας και της υγείας στους χώρους εργασίας.
Στους στόχους περιλαμβάνονται επίσης η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η αύξηση της παραγωγικότητας και ο ψηφιακός μετασχηματισμός των υπηρεσιών του Υπουργείου, με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Αυξημένος ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Εργασίας
Για την τριετία 2027-2029, οι προβλεπόμενες δαπάνες ανέρχονται σε €998 εκατ. για το 2027, €1.056 εκατ. για το 2028 και €1.131 εκατ. για το 2029, σε σύγκριση με τα €956 εκατ. του προϋπολογισμού για το 2026.
Αυτό μεταφράζεται σε αύξηση €42 εκατ. το 2027, επιπλέον €58 εκατ. το 2028 και ακόμη €75 εκατ. το 2029.
Στα συγκεκριμένα ποσά δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες για συγχρηματοδοτούμενα έργα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, οι οποίες υπολογίζονται σε €19 εκατ., €9 εκατ. και €5 εκατ. για τα έτη 2027, 2028 και 2029 αντίστοιχα.
Ο κ. Μουσιούττας εξήγησε ότι η αύξηση που προβλέπεται για το 2027 συνδέεται κυρίως με επιπρόσθετη δαπάνη €38 εκατ. για τη Γενική Κυβερνητική Συνεισφορά, καθώς και με αύξηση €4 εκατ. για παροχές, χορηγίες, σχέδια και έργα.
Επιπλέον, στον προϋπολογισμό προβλέπονται κονδύλια για ενημερωτικές εκστρατείες σχετικά με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, αναλογιστικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, καθώς και €5,5 εκατ. για τη συνέχιση του έργου μεταρρύθμισης του Συστήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων και αναδιάρθρωσης των σχετικών υπηρεσιών, με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους μετά την ολοκλήρωση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Απασχόληση και αγορά εργασίας
Ο Υπουργός ανέφερε ότι η κυπριακή αγορά εργασίας εξακολουθεί να κινείται σε συνθήκες σχεδόν πλήρους απασχόλησης, καθώς η ανεργία διατηρήθηκε κάτω από το 4% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, ο μέσος αριθμός εγγεγραμμένων ανέργων διαμορφώθηκε στα 10.662 άτομα, ενώ στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης γνωστοποιήθηκαν 27.333 κενές θέσεις εργασίας, με τις τοποθετήσεις να ανέρχονται σε 2.274.
Όπως ανέφερε ο κ. Μουσιούττας, τα σχέδια χορηγιών του Τμήματος Εργασίας θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται και κατά το 2027.
Αυτά αφορούν την πρόσληψη ανέργων γυναικών, νέων ηλικίας 15-29 ετών εκτός εκπαίδευσης και κατάρτισης, ανέργων άνω των 50 ετών, ατόμων με αναπηρία, ατόμων με χρόνιες παθήσεις και αποφυλακισθέντων.
Ειδικότερα, το σχέδιο για άνεργες γυναίκες κατέγραψε 1.257 συμμετοχές και έχει εξαντληθεί, ενώ καταγράφηκαν 657 τοποθετήσεις νέων 15-29 ετών, 279 ανέργων άνω των 50 ετών, 93 αδρανών γυναικών μέσω ευέλικτων ρυθμίσεων, 121 ατόμων με αναπηρία, 249 ατόμων με χρόνιες παθήσεις και 126 αποφυλακισθέντων.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, στάθηκε ιδιαίτερα στο Σχέδιο Εργασιακής Αποκατάστασης Αποφυλακισθέντων, σημειώνοντας ότι παρουσιάζει περιορισμένη έως μηδενική αξιοποίηση. Ζήτησε, μάλιστα, απλούστευση των διαδικασιών και εξέταση της δυνατότητας απασχόλησης αποφυλακισθέντων στον δημόσιο τομέα και στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Αργεντούλα Ιωάννου, έθεσε το ζήτημα της μισθολογικής ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, ζητώντας ενημέρωση για τη λειτουργία της Επιτροπής Ισότητας στην Εργασία και την πρόσβαση των εργαζομένων σε βοήθεια για περιστατικά διακρίσεων.
Από πλευράς του Κινήματος Άλμα, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ζήτησε στοιχεία για τη συμμετοχή στα προγράμματα της ΑΑνΑΔ και την επίδρασή τους στην παραγωγικότητα.
Τόσο ο ίδιος όσο και ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Ανδρέας Παπαχαραλάμπους, έθεσαν ερωτήματα για τη μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων εργασίας και στις πραγματικές τοποθετήσεις ανέργων.
Απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υπουργός, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026 υποβλήθηκαν 3.210 αιτήσεις εργοδοτών για την απασχόληση 21.057 υπηκόων τρίτων χωρών.
Όπως εξήγησε, για το 2027 επιδιώκεται η διατήρηση γρήγορων και αξιόπιστων διαδικασιών, η επικαιροποίηση του πλαισίου εργοδότησης αλλοδαπών εργαζομένων και η περαιτέρω μηχανογράφηση των υπηρεσιών.
Ο κ. Μουσιούττας ανέφερε ότι θα αποσταλούν γραπτώς τα στοιχεία που ζήτησαν ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ και Άλμα για τις εγκρίσεις αιτήσεων και τους επαγγελματικούς κλάδους που αφορούν.
Παράλληλα, η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου, έθεσε το θέμα των καθυστερήσεων που καταγράφονται στην εξέταση αιτήσεων για εργοδότηση αλλοδαπών.
Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η ανάγκη για εργατικό δυναμικό από το εξωτερικό δεν αναμένεται να εξαλειφθεί, δεδομένων των συνθηκών σχεδόν πλήρους απασχόλησης.
Αναφέρθηκε επίσης στις προσπάθειες καταπολέμησης της παράνομης εργασίας, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να δημιουργηθεί αρνητική εικόνα για την Κύπρο σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης των αλλοδαπών εργαζομένων ή με φαινόμενα εμπορίας προσώπων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη λειτουργία του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ».
Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΕΛΑΜ, Μάριου Πελεκάνου, ο Διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, Άντης Αποστόλου, ανέφερε ότι πλέον υπάρχει δυνατότητα ενημέρωσης των εργοδοτών όταν απορρίπτεται αίτηση ασύλου εργαζομένου τους.
Μέσα από τη νέα λειτουργία εντοπίστηκαν 1.580 περιπτώσεις εργαζομένων των οποίων το καθεστώς άλλαξε και οι οποίοι δεν δικαιούνται πλέον να εργάζονται, με τους εργοδότες να ενημερώνονται σχετικά.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Χατζηγεωργίου, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η εργοδότηση υπηκόων τρίτων χωρών επηρεάζει τις ευκαιρίες απασχόλησης των Κυπρίων ή συμβάλλει στη συμπίεση των μισθών.
Απαντώντας, ο Διευθυντής του Τμήματος Εργασίας, Αλέξανδρος Αλεξάνδρου, εξήγησε ότι πριν από την έκδοση αδειών εργοδότησης υπηκόων τρίτων χωρών πραγματοποιείται έλεγχος στην αγορά εργασίας.
Όπως διευκρίνισε, όταν υπάρχει διαθέσιμος Κύπριος εγγεγραμμένος στο μητρώο ανέργων, αυτός παραπέμπεται πρώτος στον εργοδότη, ενώ εάν δεν εργοδοτηθεί ο διαθέσιμος Κύπριος, δεν παραχωρείται άδεια για πρόσληψη εργαζομένου από τρίτη χώρα.
Κατώτατος μισθός, ΑΤΑ και μισθολογική διαφάνεια
Ο κ. Μουσιούττας χαρακτήρισε το 2026 σημαντικό έτος για τις εργασιακές σχέσεις, καθώς εφαρμόστηκαν δύο συμφωνίες με τους κοινωνικούς εταίρους.
Η πρώτη αφορά τη Μόνιμη Συμφωνία για την ΑΤΑ, η οποία προβλέπει σταδιακή επαναφορά της καταβολής στο 100%, ενώ η δεύτερη σχετίζεται με την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, βάσει του σχετικού Διατάγματος που εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2025.
Για το 2027, το Υπουργείο θέτει ως βασική προτεραιότητα την προώθηση νομοθετικών ρυθμίσεων που αφορούν τους επαρκείς κατώτατους μισθούς, τη μισθολογική διαφάνεια και την εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Παράλληλα, προβλέπεται η επέκταση συγκεκριμένων δικαιωμάτων άδειας και ευέλικτης εργασίας στους ανάδοχους γονείς.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εργασίας και Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, αναφέρθηκε στην ανάγκη διεύρυνσης των συλλογικών συμβάσεων, ζητώντας ενημέρωση για την πρόοδο του κυβερνητικού σχεδίου δράσης.
Υπενθύμισε ότι η ευρωπαϊκή οδηγία για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς θα έπρεπε να είχε ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία πριν από δύο χρόνια.
Ο Υπουργός απάντησε ότι τα νομοσχέδια για τη μισθολογική διαφάνεια και τους επαρκείς κατώτατους μισθούς βρίσκονται στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο, με την κατάθεσή τους στη Βουλή να αναμένεται μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.
Αναγνώρισε, επίσης, ότι οι καθυστερήσεις συνδέονται και με τις διαδικασίες της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, αναφέρθηκε στην ανάγκη για αξιοπρεπείς αμοιβές, αλλά και στο πρόβλημα της ανεργίας των νέων.
Όπως σημείωσε, η ανεργία στις ηλικίες 15-24 ετών ανήλθε το 2025 στο 13,5%, ποσοστό τριπλάσιο από το γενικό ποσοστό ανεργίας.
Από την πλευρά του, ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Γιάννης Λαούρης, ζήτησε να διευκρινιστεί πώς μπορεί να συνδεθεί ο κατώτατος μισθός με το πραγματικό κόστος ζωής και πώς προστατεύονται όσοι εργαζόμενοι δεν λαμβάνουν ΑΤΑ.
Επιπρόσθετα, εισηγήθηκε τα στοιχεία για τον μέσο και διάμεσο μισθό να παρουσιάζονται τόσο με όσο και χωρίς τη συμμετοχή των μεγάλων ξένων εταιρειών που καταβάλλουν ιδιαίτερα υψηλές απολαβές, ώστε να αποφεύγονται λανθασμένα συμπεράσματα.
Διαφύλαξη της εργατικής ειρήνης
Σύμφωνα με τον Υπουργό, το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της εργατικής ειρήνης.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, διαχειρίστηκε 67 αιτήσεις μεσολάβησης που αφορούσαν 15.756 εργαζομένους, ενώ πραγματοποίησε 1.188 επιθεωρήσεις εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας και εξέτασε 879 παράπονα.
Επιπλέον, ενημερώθηκαν περισσότεροι από 32.000 εργοδότες και εργαζόμενοι.
Ο Προεδρεύων της Επιτροπής Οικονομικών, Χρύσης Παντελίδης, ζήτησε γραπτή ενημέρωση για τις εξελίξεις στο Ογκολογικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι το Διοικητικό Συμβούλιο δεν συμμορφώνεται με αποφάσεις του Υπουργείου Εργασίας για εργασιακά ζητήματα.
Έθεσε επίσης ερωτήματα για το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΑνΑΔ, εκφράζοντας προβληματισμό για ενδεχόμενη σύγκρουση συμφέροντος λόγω της συμμετοχής μελών του ΚΕΒΕ και της ΟΕΒ, καθώς οι οργανώσεις αυτές προσφέρουν ανταγωνιστικά εκπαιδευτικά προγράμματα.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, ζήτησε αναλυτικά στοιχεία για την αδήλωτη εργασία, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και τις πιθανές απώλειες εσόδων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Αντίστοιχα, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ζήτησε ενημέρωση για τις παραβάσεις που διαπιστώθηκαν κατά τις επιθεωρήσεις, τις περιπτώσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν και τον μέσο χρόνο εξέτασης παραπόνων.
Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Αργεντούλα Ιωάννου, έθεσε το ζήτημα της είσπραξης οφειλόμενων κοινωνικών ασφαλίσεων από εργοδότες που είχαν συλληφθεί για αδήλωτη εργασία.
Ασφάλεια και υγεία στους χώρους εργασίας
Ο Υπουργός ανέφερε ότι ο δείκτης εργατικών ατυχημάτων συνεχίζει να παρουσιάζει μείωση.
Συγκεκριμένα, το 2025 καταγράφηκε μείωση 7,2%, ενώ για την περίοδο 2020-2025 η συνολική μείωση έφτασε το 32%.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στις στοχευμένες εκστρατείες ελέγχων για την πρόληψη ατυχημάτων.
Κατά το 2025 πραγματοποιήθηκαν 4.871 επιθεωρήσεις, με το 65% να αφορά τον κατασκευαστικό τομέα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη πτώσεων από ύψος και στην αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης.
Στις προτεραιότητες για το 2027 περιλαμβάνεται επίσης η εποπτεία των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενόψει της μετάβασης σε παραγωγική δραστηριότητα στην κυπριακή ΑΟΖ.
Ο Επικεφαλής του Κινήματος Άλμα, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ζήτησε συγκεκριμένα στοιχεία για τις επιχειρήσεις που καταγγέλθηκαν και τις καταδίκες που προέκυψαν, με τον Υπουργό να αναφέρει ότι οι απαντήσεις θα δοθούν γραπτώς.
Επιδόματα μητρότητας και πατρότητας – Τι εξετάζεται
Στη συνεδρία τέθηκε και το ζήτημα των ενδεχόμενων αλλαγών στα επιδόματα μητρότητας και πατρότητας, έπειτα από σχετική ερώτηση της Βουλευτού του ΔΗΣΥ, Σάβιας Ορφανίδου.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, ανέφερε ότι η παράταξή του έθεσε την ανάγκη για μεγαλύτερη στήριξη των εργαζόμενων γονέων, με περαιτέρω επέκταση των αδειών μητρότητας και πατρότητας και εκσυγχρονισμό του τρόπου υπολογισμού των σχετικών επιδομάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις οικογένειες με παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας, καθώς οι γονείς συχνά χρειάζεται να απουσιάζουν από την εργασία τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα λόγω θεραπειών και νοσηλειών.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, υπογράμμισε ότι οι γονείς που αναγκάζονται να διακόψουν την εργασία τους για να βρίσκονται δίπλα στα παιδιά τους πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν αυξημένη και συνεχόμενη γονική άδεια, για όσο διάστημα διαρκεί η νοσηλεία τους στην Κύπρο ή στο εξωτερικό.
Απαντώντας, ο Υπουργός ανέφερε ότι μέσα στο 2027 προγραμματίζεται αναλογιστική μελέτη για την άδεια πατρότητας και τη γονική άδεια, ενώ εξετάζεται η άρση συγκεκριμένων περιορισμών σε ορισμένες περιπτώσεις.
Παράλληλα, Βουλευτές του ΔΗΣΥ, η Αργεντούλα Ιωάννου, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης και ο Γιάννης Λαούρης ζήτησαν ενημέρωση για τις καθυστερήσεις στην εξέταση αιτήσεων επιδομάτων από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Ο Ανδρέας Αποστόλου εξέφρασε ικανοποίηση για τη σημαντική μείωση των χρόνων ανταπόκρισης του Υπουργείου, σημειώνοντας ωστόσο ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένα επιδόματα που συνδέονται με τη μητρότητα.
Ο Υπουργός αναγνώρισε ότι σε ορισμένα τμήματα καταγράφεται υποστελέχωση και ανέφερε ότι έχει ζητήσει, μέσω εγκυκλίου, να εκδηλωθεί ενδιαφέρον για υπερωριακή απασχόληση, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση της εξέτασης των αιτήσεων.
Ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων
Το θέμα των οφειλών προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων τέθηκε επίσης ενώπιον της Επιτροπής.
Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Αργεντούλα Ιωάννου, ζήτησε ενημέρωση για το συνολικό ύψος των οφειλών και την αποτελεσματικότητα του σχεδίου ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών του 2026.
Αντίστοιχα ερωτήματα τέθηκαν και από Βουλευτές του ΕΛΑΜ.
Ο Υπουργός εξήγησε ότι το υφιστάμενο σχέδιο είναι το τρίτο που προκηρύσσεται, με προηγούμενες ρυθμίσεις να έχουν εφαρμοστεί μετά την οικονομική κρίση του 2013, την πανδημία και την πρόσφατη ενεργειακή κρίση.
Όπως ανέφερε, τα συγκεκριμένα σχέδια αποτελούν εργαλείο στήριξης τόσο του Ταμείου όσο και των ιδιωτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξόφληση των υποχρεώσεών τους.
Ωστόσο, σημείωσε ότι το τελευταίο σχέδιο δεν συγκέντρωσε ιδιαίτερα μεγάλο ενδιαφέρον, ενώ το συνολικό χρέος όσων υπέβαλαν αίτηση ανέρχεται στα €118 εκατομμύρια.
Η συντριπτική πλειοψηφία των αιτήσεων έχει ήδη εξεταστεί και πληροί τα σχετικά κριτήρια.
Ο κ. Μουσιούττας υπογράμμισε, τέλος, ότι είναι σημαντικό να αποφεύγεται η κατάχρηση τέτοιων σχεδίων ρύθμισης οφειλών.


