Σχεδόν 39.000 άνθρωποι στην Κύπρο έχουν διαβήτη και δεν το γνωρίζουν – Τα ανησυχητικά στοιχεία και τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε
Περισσότεροι από ένας στους τρεις ενήλικες που ζουν με διαβήτη στην Κύπρο εκτιμάται ότι δεν γνωρίζουν πως έχουν τη νόσο. Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, 14 Νοεμβρίου, τα στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη αποκαλύπτουν το μέγεθος ενός προβλήματος που συχνά παραμένει αόρατο μέχρι να εμφανιστούν επιπλοκές.
Ένας άνθρωπος μπορεί να πηγαίνει καθημερινά στη δουλειά του, να φροντίζει την οικογένειά του και να συνεχίζει κανονικά τη ζωή του, χωρίς να γνωρίζει ότι τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα του είναι αυξημένα.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ο διαβήτης τύπου 2 αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία: σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να εξελίσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς έντονα συμπτώματα.
Στην Κύπρο, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δίνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα.
106.100 ενήλικες με διαβήτη – Οι 38.800 χωρίς διάγνωση
Σύμφωνα με την 11η έκδοση του IDF Diabetes Atlas, η οποία δημοσιεύθηκε το 2025 και περιλαμβάνει εκτιμήσεις για το 2024, περίπου 106.100 ενήλικες ηλικίας 20–79 ετών ζουν με διαβήτη στην Κύπρο.
Αυτό αντιστοιχεί σε επιπολασμό 11,1% στον συγκεκριμένο ηλικιακό πληθυσμό.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι το ποσοστό όσων εκτιμάται ότι δεν έχουν διαγνωστεί: 36,6%.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, περίπου 38.800 άνθρωποι ενδέχεται να ζουν με διαβήτη χωρίς να το γνωρίζουν.
Οι αριθμοί αποτελούν επιδημιολογικές εκτιμήσεις και όχι καταμέτρηση προσώπων που εξετάστηκαν και βρέθηκαν αδιάγνωστα.
Η Κύπρος πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Στην ευρωπαϊκή περιφέρεια της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη, ο αντίστοιχος εκτιμώμενος επιπολασμός είναι 9,8%.
Στην Κύπρο φτάνει το 11,1%.
Η διαφορά είναι 1,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Αυτό δείχνει ότι η συχνότητα του διαβήτη στον ενήλικο πληθυσμό της Κύπρου είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της συγκεκριμένης περιφέρειας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Atlas.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο παράγοντα, όπως η διατροφή ή η έλλειψη άσκησης.
Ο κίνδυνος διαβήτη επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η ηλικία, η κληρονομικότητα και η μεταβολική υγεία.
Γιατί ο διαβήτης μπορεί να παραμείνει κρυφός;
Ο διαβήτης τύπου 2 συχνά αναπτύσσεται σταδιακά.
Ορισμένοι άνθρωποι δεν παρουσιάζουν εμφανή συμπτώματα, ενώ άλλοι μπορεί να αποδίδουν τις αλλαγές που παρατηρούν σε καθημερινές συνθήκες.
Η αυξημένη δίψα, για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί αποτέλεσμα της ζέστης.
Η κόπωση μπορεί να αποδοθεί στη δουλειά.
Η συχνή ούρηση μπορεί να μην προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία.
Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Τα συμπτώματα που αξίζει να γνωρίζουμε
Ανάμεσα στα πιθανά συμπτώματα του διαβήτη περιλαμβάνονται:
- Αυξημένη δίψα και ξηροστομία.
- Συχνή ούρηση, ιδιαίτερα τη νύχτα.
- Ανεξήγητη κόπωση.
- Θολή όραση.
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
- Πληγές που αργούν να επουλωθούν.
- Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.
Τα συμπτώματα αυτά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι κάποιος έχει διαβήτη.
Μπορεί να εμφανίζονται και σε άλλες καταστάσεις, γι’ αυτό η διάγνωση πρέπει να γίνεται από επαγγελματία υγείας με τις κατάλληλες εξετάσεις.
Τι κινδύνους δημιουργεί η καθυστερημένη διάγνωση;
Όταν η γλυκόζη παραμένει αυξημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να επηρεαστούν τα μάτια, οι νεφροί, τα νεύρα, η καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία.
Η Κυπριακή Ενδοκρινολογική Εταιρεία, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, υπογράμμισε τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης.
Η καθυστερημένη αναγνώριση μπορεί να σημαίνει ότι η νόσος διαπιστώνεται όταν έχουν ήδη εμφανιστεί προβλήματα υγείας.
Γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος είναι σημαντικός ακόμη και για ανθρώπους που δεν αισθάνονται άρρωστοι.
Ποιες εξετάσεις μπορούν να δείξουν αν υπάρχει πρόβλημα;
Ο προσωπικός ιατρός μπορεί να συστήσει εξέταση γλυκόζης αίματος νηστείας ή γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, γνωστής ως HbA1c.
Η επιλογή των εξετάσεων εξαρτάται από το ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου.
Μια μεμονωμένη μέτρηση με οικιακό μετρητή σακχάρου δεν αρκεί για να τεθεί οριστική διάγνωση.
Δωρεάν εξετάσεις σήμερα στη Λευκωσία
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, πραγματοποιείται εκδήλωση ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Το «Διαβητικό Χωριό», που διοργανώνεται από τον Παγκύπριο Διαβητικό Σύνδεσμο σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο, έχει προγραμματιστεί για σήμερα, Σάββατο 14 Νοεμβρίου, από τις 11:00 μέχρι τις 15:00.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης προβλέπονται δωρεάν μετρήσεις σακχάρου, αρτηριακής πίεσης και δείκτη μάζας σώματος, καθώς και ενημέρωση για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του διαβήτη.
Η εκδήλωση αποτελεί ευκαιρία ευαισθητοποίησης, όχι υποκατάστατο πλήρους ιατρικής εξέτασης.
Η πρόβλεψη για το 2050
Η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη εκτιμά ότι ο αριθμός των ενηλίκων που ζουν με διαβήτη στην Κύπρο θα μπορούσε να φτάσει περίπου τις 140.000 μέχρι το 2050.
Πρόκειται για προβολή βάσει μοντέλων και όχι για βέβαιη πρόβλεψη.
Αναδεικνύει, ωστόσο, τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης αντιμετώπισης.
Το μήνυμα της σημερινής ημέρας
Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2026 έχει ως κεντρικό μήνυμα την έγκαιρη δράση.
Για την Κύπρο, όπου εκτιμάται ότι σχεδόν 39.000 ενήλικες με διαβήτη παραμένουν αδιάγνωστοι, το μήνυμα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποτελεί πάντοτε απόδειξη ότι όλα είναι καλά. Ο έγκαιρος έλεγχος, όταν ενδείκνυται, μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής.
Πηγές: International Diabetes Federation, IDF Diabetes Atlas, 11η έκδοση (2025)· Κυπριακή Ενδοκρινολογική Εταιρεία, 13 Νοεμβρίου 2026· International Diabetes Federation, World Diabetes Day 2026.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή.
