Όταν μια γυναίκα πηγαίνει για μαστογραφία, το βασικό που θέλει να μάθει είναι αν υπάρχουν ύποπτα ευρήματα για καρκίνο του μαστού. Υπάρχει όμως ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να φανεί στην εξέταση και το οποίο έχει αρχίσει να προσελκύει όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον της ιατρικής κοινότητας. Πρόκειται για τις ασβεστώσεις στις αρτηρίες του μαστού, ένα εύρημα που δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη καρκίνου, αλλά μπορεί να σχετίζεται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η συζήτηση ήρθε ξανά στο προσκήνιο τον Οκτώβριο του 2026, όταν τέθηκε σε ισχύ στην αμερικανική πολιτεία του Μέριλαντ νέα νομοθεσία που προβλέπει την ενημέρωση των γυναικών όταν εντοπίζονται τέτοιες ασβεστώσεις στη μαστογραφία τους.
Για τις γυναίκες στην Κύπρο, το θέμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όχι επειδή έχει ανακοινωθεί αντίστοιχη αλλαγή στις κυπριακές διαδικασίες, αλλά επειδή δείχνει ότι μια εξέταση που κάνουμε για έναν συγκεκριμένο λόγο μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προσφέρει και άλλες χρήσιμες πληροφορίες για την υγεία μας.
Τι είναι οι ασβεστώσεις στις αρτηρίες του μαστού;
Οι ασβεστώσεις στις αρτηρίες του μαστού, γνωστές διεθνώς ως breast arterial calcification ή BAC, είναι εναποθέσεις ασβεστίου στα τοιχώματα μικρών αρτηριών που βρίσκονται στον μαστό.
Μπορούν να είναι ορατές στη μαστογραφία και συχνά εντοπίζονται ως τυχαίο εύρημα, όταν η εξέταση πραγματοποιείται για τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού.
Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί ότι οι αρτηριακές ασβεστώσεις δεν είναι το ίδιο με τις αποτιτανώσεις που αξιολογεί ο ακτινολόγος ως πιθανό εύρημα καρκίνου. Πρόκειται για διαφορετικές καταστάσεις, με διαφορετική κλινική σημασία.
Οι αρτηριακές ασβεστώσεις θεωρούνται γενικά καλοήθες εύρημα σε σχέση με τον μαστό. Το επιστημονικό ενδιαφέρον αφορά το κατά πόσο η παρουσία τους μπορεί να αποτελεί ένδειξη αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι έχουν δείξει οι μελέτες;
Επιστημονικές έρευνες έχουν εντοπίσει συσχέτιση ανάμεσα στην παρουσία ασβεστώσεων στις αρτηρίες του μαστού και στην πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβάντων.
Μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2022 στο περιοδικό Circulation: Cardiovascular Imaging εξέτασε περισσότερες από 5.000 γυναίκες και διαπίστωσε ότι όσες είχαν τέτοιες ασβεστώσεις εμφάνιζαν υψηλότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά συμβάντα σε σύγκριση με γυναίκες χωρίς το συγκεκριμένο εύρημα, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Η συσχέτιση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με αρτηριακές ασβεστώσεις έχει καρδιοπάθεια ή ότι θα παρουσιάσει οπωσδήποτε πρόβλημα στην καρδιά. Ούτε σημαίνει ότι η μαστογραφία μπορεί να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες καρδιολογικές εξετάσεις.
Οι ερευνητές εξετάζουν αν το εύρημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στην εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Χρειάζονται όμως ακόμη σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες για το πότε και πώς πρέπει να επηρεάζει τις αποφάσεις για περαιτέρω έλεγχο.
Τι άλλαξε στο Μέριλαντ από την 1η Οκτωβρίου;
Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η πολιτεία του Μέριλαντ στις Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζει νομοθεσία που απαιτεί από συγκεκριμένα κέντρα μαστογραφίας να ενημερώνουν τις γυναίκες όταν εντοπίζονται αρτηριακές ασβεστώσεις στην εξέτασή τους.
Σκοπός της ρύθμισης δεν είναι να διαγνώσει καρδιοπάθεια μέσω της μαστογραφίας. Είναι να δώσει στις γυναίκες μια πληροφορία που μπορεί να αξιοποιηθεί στη συζήτηση με τον γιατρό τους.
Η νομοθεσία αναγνωρίζει ότι το εύρημα είναι συχνό και ότι μπορεί να συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Παράλληλα, τονίζει ότι η ανάγκη για πρόσθετες εξετάσεις πρέπει να αποφασίζεται εξατομικευμένα.
Η αλλαγή αυτή έχει προκαλέσει και προβληματισμό στην ιατρική κοινότητα. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η συστηματική αναφορά του ευρήματος μπορεί να ενισχύσει την πρόληψη. Άλλοι προειδοποιούν ότι, χωρίς σαφείς οδηγίες, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί περιττό άγχος ή να πραγματοποιούνται εξετάσεις που δεν είναι απαραίτητες.
Τι ισχύει για τις γυναίκες στην Κύπρο;
Στην Κύπρο, η μαστογραφία παραμένει βασικό εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του μαστού. Δεν έχει επιβεβαιωθεί αντίστοιχη νέα υποχρέωση αναφοράς των αρτηριακών ασβεστώσεων στις γυναίκες που υποβάλλονται σε μαστογραφία στη χώρα μας.
Αυτό που μπορεί να κάνει μια γυναίκα είναι να συζητήσει με τον ακτινολόγο ή τον θεράποντα γιατρό της εάν στην εξέτασή της υπάρχουν ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση. Αν αναφέρονται αρτηριακές ασβεστώσεις, ο γιατρός μπορεί να τις συνεκτιμήσει μαζί με το ατομικό ιστορικό και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.
Η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, το σάκχαρο, το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό και η ηλικία παραμένουν σημαντικά στοιχεία στην εκτίμηση της καρδιαγγειακής υγείας.
Μια γυναίκα με αρτηριακές ασβεστώσεις δεν χρειάζεται να θεωρήσει ότι έχει κάποια σοβαρή πάθηση. Χρειάζεται να κατανοήσει τι σημαίνει το εύρημα στο δικό της ιατρικό πλαίσιο.
Η πρόληψη δεν πρέπει να περιορίζεται σε μία εξέταση
Ο Οκτώβριος είναι συνδεδεμένος με την ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού. Είναι μια σημαντική ευκαιρία να θυμηθούμε την αξία της πρόληψης, αλλά και να αναγνωρίσουμε ότι η γυναικεία υγεία δεν περιορίζεται σε ένα όργανο ή σε μία ασθένεια.
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας και στις γυναίκες. Η έγκαιρη αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη, μέσα από κατάλληλη παρακολούθηση και εξατομικευμένες παρεμβάσεις.
Το νέο ενδιαφέρον για τις αρτηριακές ασβεστώσεις του μαστού δεν αλλάζει τον βασικό σκοπό της μαστογραφίας. Προσθέτει, όμως, ένα ερώτημα που αξίζει να διερευνηθεί επιστημονικά: μπορούμε να αξιοποιούμε καλύτερα πληροφορίες που ήδη υπάρχουν σε εξετάσεις τις οποίες κάνουν εκατομμύρια γυναίκες;
Το σημαντικό για κάθε Κύπρια είναι να μη μετατρέψει ένα πιθανό εύρημα σε αιτία πανικού, αλλά σε αφορμή για ουσιαστική συζήτηση με τον γιατρό της. Γιατί η πρόληψη αρχίζει από τη σωστή ενημέρωση, όχι από τον φόβο.
Πηγές: University of Maryland Medical System, ενημέρωση για τις αρτηριακές ασβεστώσεις στη μαστογραφία και τη νέα νομοθεσία· Maryland General Assembly, House Bill 1364, σε ισχύ από 1η Οκτωβρίου 2026· Circulation: Cardiovascular Imaging, 2022, μελέτη για τη συσχέτιση αρτηριακών ασβεστώσεων μαστού και καρδιαγγειακού κινδύνου.
