Για δεκαετίες, ο άνδρας θεωρούνταν ο βασικός… κουβαλητής της οικογένειας, ενώ η γυναίκα αναλάμβανε σε μεγαλύτερο βαθμό τη φροντίδα του σπιτιού και των παιδιών. Σήμερα αυτή η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά, καθώς όλο και περισσότερες οικογένειες στηρίζονται σε δύο εισοδήματα, ενώ δεν είναι πλέον ασυνήθιστο η γυναίκα να έχει υψηλότερες αποδοχές από τον σύντροφό της.
Οι κοινωνικές αλλαγές, ωστόσο, φαίνεται πως κινούνται ταχύτερα από ορισμένες βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις. Αυτό είναι ένα από τα βασικά σημεία που αναδεικνύει άρθρο της η αναλύτρια συμπεριφοράς και συγγραφέας Wendy L. Patrick, Ph.D., στο Psychology Today, εξετάζοντας τι συμβαίνει μέσα στα ζευγάρια όταν αλλάζουν οι παραδοσιακοί οικονομικοί και συναισθηματικοί ρόλοι.
Τι συμβαίνει όταν η γυναίκα κερδίζει περισσότερα
Μία από τις έρευνες στις οποίες αναφέρεται είναι μια μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Social Science Research και εξέτασε τη στάση ανδρών και γυναικών απέναντι σε οικογένειες στις οποίες η γυναίκα κερδίζει περισσότερα χρήματα από τον σύζυγο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα και κατά μέσο όρο, οι άνδρες εξέφραζαν μεγαλύτερη δυσφορία απέναντι στο ενδεχόμενο η γυναίκα να αποτελεί τον βασικό οικονομικό υποστηρικτή της οικογένειας.
Παρόλα αυτά, το συμπέρασμα αυτό δεν ήταν το ίδιο για όλους. Σε χώρες με υψηλότερο επίπεδο ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες εμφανίζονταν πιο θετικοί απέναντι στο ενδεχόμενο η σύζυγος να έχει μεγαλύτερο εισόδημα. Αντίθετα, σε χώρες με υψηλότερη ανδρική ανεργία, το χάσμα μεταξύ των φύλων γινόταν μεγαλύτερο, με τους άνδρες να εμφανίζουν εντονότερη αντίδραση απέναντι στη γυναικεία οικονομική υπεροχή.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας ορισμένοι άνδρες μπορεί να προσκολλώνται περισσότερο στον παραδοσιακό ρόλο του βασικού οικονομικού υποστηρικτή, επειδή αισθάνονται ότι απειλείται ένα στοιχείο της ταυτότητάς τους. Από την άλλη πλευρά, όσο υψηλότερο ήταν το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης μιας χώρας, τόσο μικρότερη ήταν η δυσφορία και των δύο φύλων απέναντι σε μια γυναίκα που κερδίζει περισσότερα. Το εύρημα δείχνει ότι οι αντιλήψεις για το ποιος «πρέπει» να συντηρεί οικονομικά μια οικογένεια δεν εξαρτώνται μόνο από το ίδιο το ζευγάρι, αλλά και από το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει.
Τι γίνεται όταν εργάζονται και οι δύο;
Τα χρήματα, όμως, αποτελούν μόνο τη μία πλευρά της εξίσωσης. Σε ένα νοικοκυριό όπου εργάζονται και οι δύο σύντροφοι, εξίσου καθοριστικό ρόλο παίζει το τι συμβαίνει όταν κλείνει η πόρτα του γραφείου και αρχίζει η καθημερινότητα στο σπίτι.
Μια δεύτερη μελέτη του 2025, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Business and Psychology, εξέτασε ακριβώς αυτή τη διάσταση: πώς δηλαδή οι σύζυγοι σε οικογένειες με δύο εργαζόμενους υποστηρίζουν ο ένας τον άλλον μετά από μια δύσκολη ημέρα στη δουλειά. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν καθημερινά ημερολόγια και παρακολούθησαν τις μεταβολές στη συναισθηματική εξάντληση, τη σύγκρουση μεταξύ εργασίας και οικογένειας και τη στήριξη που προσέφερε ο ένας σύντροφος στον άλλο.
Ένα από τα βασικά ευρήματα ήταν ότι τις ημέρες που η εργασία παρενέβαινε περισσότερο στην οικογενειακή ζωή, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες έτειναν να προσφέρουν λιγότερη υποστήριξη στον σύντροφό τους. Με άλλα λόγια, όταν η δουλειά εξαντλεί χρόνο και ψυχικά αποθέματα, μειώνεται και η διαθέσιμη ενέργεια για τις ανάγκες του άλλου.
Η μελέτη ανέδειξε, ωστόσο, και μια ενδιαφέρουσα διαφοροποίηση. Όταν οι άνδρες επέστρεφαν από τη δουλειά περισσότερο συναισθηματικά εξαντλημένοι, οι σύζυγοί τους αύξαναν τη στήριξη που τους προσέφεραν. Το αντίστροφο δεν παρατηρήθηκε στον ίδιο βαθμό: η εξάντληση των γυναικών δεν συνδεόταν με αντίστοιχη αύξηση της υποστήριξης από τους άνδρες.
Οι συμπληρωματικές αναλύσεις έδειξαν μάλιστα ότι οι γυναίκες παρείχαν περισσότερη συναισθηματική υποστήριξη όταν ο σύζυγός τους ήταν εξαντλημένος, ενώ οι άνδρες δεν αύξαναν αντίστοιχα αυτά τα είδη στήριξης όταν η σύζυγος βρισκόταν στην ίδια κατάσταση. Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως οι γυναίκες είναι «καλύτερες» στο να προσφέρουν στήριξη. Φαίνεται περισσότερο ότι ανταποκρίνονται πιο έντονα στις μεταβολές των αναγκών του συντρόφου τους.
Από τον «κουβαλητή» στον σύντροφο
Οι δύο μελέτες φωτίζουν διαφορετικές πλευρές της ίδιας κοινωνικής αλλαγής. Το ποιος κερδίζει περισσότερα εξακολουθεί να έχει συμβολική σημασία για ορισμένα ζευγάρια και κοινωνίες, όμως, η πραγματική ισορροπία δεν κρίνεται μόνο στο ποιος φέρνει τον μεγαλύτερο μισθό στο σπίτι, αλλά από το ποιος καταφέρνει να προσφέρει στήριξη όταν και οι δύο βρίσκονται υπό πίεση.
«Για τα ζευγάρια στα οποία εργάζονται και οι δύο, το ζητούμενο φαίνεται τελικά να είναι διπλό: να μπορούν να στηρίζουν από κοινού την οικογένεια οικονομικά, αλλά και να αναγνωρίζουν πότε και με ποιον τρόπο ο σύντροφός τους χρειάζεται συναισθηματική υποστήριξη. Αυτή η ισορροπία μπορεί να αποδειχθεί σημαντική τόσο για την ικανοποίηση από τη σχέση όσο και για την ποιότητα του γάμου» καταλήγει η ειδικός.
