Ξυπνάς το πρωί, ανοίγεις την ατζέντα σου και βλέπεις «δουλειά, γυμναστήριο, υδραυλικός, πεντικιούρ , καφές με την κολλητή και romantic dinner με τον έρωτα». Αυτό σε αγχώνει ή σου δημιουργεί ασφάλεια ότι μπορείς να τα προλάβεις όλα;
Ο προγραμματισμός, στις επιφορτισμένες μέρες που ζούμε, σύμφωνα με τη κοινωνιολόγο Σ. Κυριάκου, μάς δίνει ασφάλεια και η οργάνωση, μας βοηθά τελικά να είμαστε πιο χαλαροί στη ζωή μας. Με αυτό τον τρόπο νιώθουμε ότι έχουμε έλεγχο και ότι ο χρόνος μας αξιοποιείται σωστά. Από την άλλη, η ελευθερία τού να μπορώ να κάνω αυτό που θέλω, όταν το θέλω, είναι εξίσου σημαντική και εκεί βρίσκεται συχνά η σύγκρουση: ανάμεσα στην ανάγκη για οργάνωση και στην ανάγκη για αυθορμητισμό.
Καλώς ή κακώς στη κοινωνία που ζούμε, συναναστρεφόμαστε με κόσμο, κάτι που δημιουργεί την οργάνωση, λίγο πιο σύνθετη. Συναντήσεις, σχέσεις, φιλίες απαιτούν συντονισμό. Είναι σωστό να λέμε «θα το κανονίσουμε σε πέντε μέρες»; Ή μήπως αυτό αφαιρεί τη χαρά της στιγμής, αγχώνει αν θα είμαστε σωστοί σε αυτό που συμφωνήσαμε και μας αναγκάζει τελικά στο να προσαρμοστούμε με τα θέλω ή δεν θέλω της στιγμής μας;
Ο προγραμματισμός, παύει να είναι εργαλείο και γίνεται εμμονή, όταν η ανάγκη για τάξη αρχίζει να πιέζει την ελευθερία τη δική μας ή των άλλων. Όταν το πρόγραμμα παύει να είναι εργαλείο και μετατρέπεται σε κανόνα που δεν επιδέχεται καμία απόκλιση. Η εμμονή εμφανίζεται συχνά όταν το πρόγραμμα χρησιμοποιείται ως τρόπος να ελέγξουμε την ανασφάλεια, τον φόβο του απρόβλεπτου ή την ανάγκη για τελειότητα.
Αν το πάρουμε όμως αντίστροφα, μήπως η απόλυτη ελευθερία γίνεται έλλειψη σεβασμού στον χρόνο και στις ανάγκες του άλλου;
Συνήθως σε περιπτώσεις που κάποιος είναι πολυάσχολος και κάποιος ποιο χαλαρός, αυτομάτως θεωρείται ότι ο λιγότερο πολυάσχολος θα πρέπει να είναι και πιο ευέλικτος. Πού βρίσκεται το όριο ανάμεσα στο «υποχωρώ γιατί το θέλω» και στο «υποχωρώ γιατί πρέπει»; Και τελικά, μέχρι ποιο σημείο είναι υγιές να κάνουμε αυτό που βολεύει τον έναν από τους δύο;
Σύμφωνα με την ψυχολόγο Μ. Ανδρέου, Ίσως η απάντηση να μην βρίσκεται ούτε στο απόλυτο πρόγραμμα ούτε στην απόλυτη ελευθερία, αλλά στον αμοιβαίο σεβασμό. Στο να ακούω τι θέλω εγώ, χωρίς να ακυρώνω τι χρειάζεται ο άλλος. Και στο να θυμάμαι ότι ο χρόνος δεν είναι μόνο ώρες και λεπτά — είναι και χώρος για σύνδεση.
Ο συνδυασμός δύο προγραμμάτων προϋποθέτει ευελιξία και επικοινωνία. Αν βλέπουμε το πρόγραμμά μας ως κάτι απόλυτο, τότε κάθε αλλαγή μοιάζει με απειλή. Αντίθετα, όταν το αντιμετωπίζουμε ως ένα πλαίσιο και όχι ως χρονοδιάγραμμα “στρατιωτικού τύπου”, μπορούμε να διαπραγματευτούμε, να κάνουμε μικρές προσαρμογές και να σεβαστούμε και τις ανάγκες του άλλου αλλά και τις δικές μας. Η πίεση προκύπτει συνήθως όταν θυσιάζουμε συνεχώς τον εαυτό μας ή όταν απαιτούμε από τον άλλον να χωρέσει απόλυτα στο δικό μας πρόγραμμα.
Σχέσεις και διαφορετικά προγράμματα ζωής
«Οι σχέσεις στις μέρες μας είναι δύσκολες» λέμε, γιατί προφανώς με το γρήγορο πρόγραμμα μας, δεν έχουμε διάθεση να δημιουργήσουμε σύνδεση. Πως δημιουργούμε σύνδεση;
Άναμεσα σε άλλα, με χρόνο διαθεσιμότητα, επικοινωνία και ευελιξία!!
Και όταν λέμε χρόνο δεν εννοούμε κατ’ ανάγκη ισότητα χρόνου αλλά αμοιβαιότητα προσαρμογής. Σύμφωνα με τους ειδικούς, σίγουρα σε μια υγιή σχέση πρέπει να ικανοποιούνται οι ανάγκες όλων. Αν μόνο ο ένας προσαρμόζεται μόνιμα στο χρόνο του άλλου, τότε δημιουργείται ανισορροπία στη σχέση. Από την άλλη αν κανείς δεν θέλει να συμβιβαστεί και να προσαρμοστεί και στις ανάγκες του άλλου ανθρώπου, δυστυχώς δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική σχέση, όπου υπάρχουν και οι δύο άνθρωποι.
«Η σύνδεση, χρειάζεται ένα ελάχιστο πλαίσιο ασφάλειας το οποιο διευκολύνει την οικειότητα και φυσικά την οποιαδήποτε εξέλιξη μιας σχέσης. Κάποιος που δεν είναι έτοιμος να βάλει ένα πρόσωπο στο πρόγραμμα της μέρας του, μάλλον κρύβει ένα μη συναισθηματικά διαθέσιμο κομμάτι και δεν αντέχει την οποιαδήποτε δέσμευση ούτε σε μικρή προσδοκία .
Ακόμα και ο πολυάσχολος, θα μπορούσε να πει σε κάποιον που ενδιαφέρεται για συνέχιση γνωριμίας, «Είμαι πολύ κουρασμένος, αλλά θέλω να σε δω — να το κανονίσουμε για αύριο; «Αν δεν αντέξω σήμερα, θέλω να έχουμε σίγουρα χρόνο την Τετάρτη» ή «Δεν μπορώ να υποσχεθώ σήμερα, αλλά εσύ είσαι προτεραιότητα. Το Σαββατοκύριακο θα πάμε εκδρομή».
Αν κάποιος αφήνει κενό, «δεν ξέρω τη διάθεση μου, τις δουλειές μου…. θα δούμε», τότε δεν πρόκειται για έλλειψη χρόνου — αλλά για μη προτεραιότητα, μη διαθεσιμότητα και συναισθηματικό ρίσκο που δεν αναλαμβάνει. «Σίγουρα δεν μπορούμε να πιέσουμε έναν πολυάσχολο να ξέρει τι όρεξη ή ανάγκη θα έχει μετά από μια κουραστική ημέρα, ξέρουμε όμως ότι θα θέλει να δει τον άνθρωπο που έχει οποιαδήποτε σχέση» μας είπε η ψυχολόγος, προσθέτοντας «δεν είναι πιεστική δέσμευση αλλά σεβασμός να ενημερώσει κάποιες ώρες πριν σεβόμενος και το πρόγραμμα του άλλου ανθρώπου».
Άρα πρόγραμμα ή ελευθερία κινήσεων; Βρες το στη μέση!!
