Μηδενικός ΦΠΑ σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης στην Κύπρο – Η λίστα που πρέπει να γνωρίζει κάθε νοικοκυριό
Ψωμί, γάλα, καφές, ζάχαρη, βρεφικές τροφές και άλλα βασικά προϊόντα περιλαμβάνονται στα μέτρα μηδενικού ΦΠΑ που εφαρμόζονται στην Κύπρο. Η τελευταία επέκταση τέθηκε σε ισχύ στις 12 Οκτωβρίου 2026, με στόχο να περιοριστεί η πίεση της ακρίβειας στα νοικοκυριά.
Μια επίσκεψη στην υπεραγορά είναι αρκετή για να αντιληφθεί μια οικογένεια πόσο σημαντικό μέρος του εισοδήματός της απορροφούν τα καθημερινά ψώνια.
Από το ψωμί και το γάλα μέχρι τα φρούτα, τα λαχανικά και τις παιδικές τροφές, πρόκειται για προϊόντα που αγοράζονται τακτικά και δύσκολα μπορούν να περιοριστούν.
Στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης της ακρίβειας, η κυβέρνηση έχει επεκτείνει την εφαρμογή μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε περισσότερα βασικά αγαθά.
Ποια προϊόντα περιλαμβάνονται;
Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, από τις 12 Οκτωβρίου 2026 έως τις 31 Μαΐου 2027 εφαρμόζεται μηδενικός ΦΠΑ σε επιπλέον κατηγορίες προϊόντων.
Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται:
- Ψωμί.
- Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα.
- Καφές.
- Ζάχαρη.
- Βρεφικές τροφές.
Παράλληλα, συνεχίζεται το μέτρο για κρέατα, ψάρια και πουλερικά, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Τι ισχύει για φρούτα, λαχανικά και πάνες;
Το μέτρο μηδενικού ΦΠΑ καλύπτει επίσης κατηγορίες βασικών αγαθών που περιλαμβάνονται σε προηγούμενες ρυθμίσεις.
Σε αυτές ανήκουν συγκεκριμένα νωπά φρούτα και λαχανικά, παιδικό γάλα, παιδικές πάνες, πάνες ενηλίκων και είδη γυναικείας υγιεινής.
Οι κατηγορίες έχουν συγκεκριμένους φορολογικούς ορισμούς. Δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν με παρόμοια ονομασία ή κάθε επεξεργασμένο τρόφιμο καλύπτεται αυτομάτως.
Για παράδειγμα, ένα φρέσκο λαχανικό και ένα έτοιμο επεξεργασμένο γεύμα που περιέχει το ίδιο λαχανικό δεν αντιμετωπίζονται υποχρεωτικά με τον ίδιο φορολογικό τρόπο.
Πόσα μπορεί να εξοικονομήσει μια οικογένεια;
Το όφελος εξαρτάται από την αρχική φορολογική μεταχείριση και την τιμή πώλησης.
Ας πάρουμε ένα καθαρά υποθετικό παράδειγμα.
Αν ένα προϊόν κόστιζε €10 πριν από ΦΠΑ 5%, η τελική τιμή του θα ήταν €10,50.
Με μηδενικό ΦΠΑ, και εφόσον η καθαρή τιμή παραμείνει αμετάβλητη, η τελική τιμή θα ήταν €10.
Η διαφορά θα ήταν 50 σεντ.
Αντίστοιχα, σε ένα υποθετικό καλάθι επιλέξιμων προϊόντων καθαρής αξίας €100, η κατάργηση ΦΠΑ 5% θα αντιστοιχούσε σε €5.
Τα παραδείγματα δεν αποτελούν πραγματικές μετρήσεις εξοικονόμησης σε κυπριακή υπεραγορά.
Γιατί ο μηδενικός ΦΠΑ δεν σημαίνει πάντα αντίστοιχη μείωση στο ράφι;
Η τελική τιμή ενός προϊόντος δεν καθορίζεται μόνο από τον ΦΠΑ.
Επηρεάζεται επίσης από το κόστος παραγωγής, εισαγωγής, μεταφοράς, ενέργειας και εμπορίας.
Αυτό σημαίνει ότι μια φορολογική μείωση μπορεί να συμπέσει με άλλες αυξήσεις κόστους.
Για τον λόγο αυτό, η πραγματική επίδραση του μέτρου πρέπει να αξιολογείται μέσα από τις τιμές της αγοράς.
Γίνονται έλεγχοι;
Ναι.
Στις 15 Οκτωβρίου, η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε δειγματοληπτική παρακολούθηση λιανικών τιμών μετά την επέκταση του μηδενικού ΦΠΑ.
Στόχος είναι να αξιολογηθεί κατά πόσο το μέτρο εφαρμόζεται και πώς αποτυπώνεται στις τιμές.
Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής;
Ο πιο πρακτικός τρόπος ελέγχου είναι να συγκρίνει τιμές ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, αντί να βασίζεται μόνο σε διαφημιστικές προσφορές.
Χρήσιμο είναι επίσης να διατηρεί αποδείξεις και να παρακολουθεί τις τιμές προϊόντων που αγοράζει συχνά.
Αν υπάρχει αμφιβολία για τον συντελεστή ΦΠΑ ενός συγκεκριμένου προϊόντος, μπορεί να αναζητήσει τις επίσημες οδηγίες του Τμήματος Φορολογίας.
Το ζητούμενο είναι η ελάφρυνση να φτάσει στο νοικοκυριό
Ο μηδενικός ΦΠΑ είναι ένα μέτρο που στοχεύει στην προστασία της αγοραστικής δύναμης.
Η επιτυχία του, όμως, δεν κρίνεται μόνο από την κυβερνητική απόφαση.
Κρίνεται και από το πόσο πραγματικά πληρώνει ο πολίτης στο ταμείο.
Για κάθε οικογένεια που προσπαθεί να περιορίσει τα έξοδα της εβδομάδας, η γνώση των προϊόντων που καλύπτονται είναι ένα ακόμη εργαλείο καλύτερου οικονομικού προγραμματισμού.


