Υπάρχουν φορές που κάποιος σου δίνει μια εξήγηση και ξέρεις, πριν καν τελειώσει την πρότασή του, ότι δεν είναι η αλήθεια. Όχι επειδή μπορείς να διαβάζεις το μυαλό των ανθρώπων, αλλά επειδή γνωρίζεις πολύ καλά τον άνθρωπο απέναντί σου. Ξέρεις πώς λειτουργεί, τι κάνει όταν πραγματικά θέλει κάτι, πόσα εμπόδια έχει ξεπεράσει στο παρελθόν όταν τον ενδιέφερε αρκετά και, κυρίως, γνωρίζεις τα γεγονότα που προηγήθηκαν.
Και τότε έρχεται μια τυπική, βολική δικαιολογία. Μερικές λέξεις που υποτίθεται ότι πρέπει να δεχτείς χωρίς δεύτερη σκέψη. Μια εξήγηση αρκετά «λογική» ώστε να κλείσει τη συζήτηση, αλλά όχι αρκετά αληθινή ώστε να εξηγεί αυτά που ήδη γνωρίζεις.
Μην επιτρέπεις σε κανέναν να σε περνά για αφελή μόνο και μόνο επειδή εσύ επιλέγεις να μη μιλήσεις. Το ότι δεν αντιδράς δεν σημαίνει ότι πίστεψες. Το ότι δεν ζητάς αποδείξεις δεν σημαίνει ότι δεν κατάλαβες. Και το ότι δεν ξεσκεπάζεις μια δικαιολογία δεν σημαίνει ότι δεν γνωρίζεις πως πίσω της βρίσκεται ένας εντελώς διαφορετικός λόγος.
Κάποιες φορές οι άνθρωποι δεν λένε την αλήθεια όχι επειδή αυτή είναι περίπλοκη, αλλά επειδή δεν έχουν το θάρρος να αναλάβουν την επιλογή τους. Είναι ευκολότερο να πουν «προέκυψε κάτι», «δεν μπορούσα», «είχα υποχρεώσεις», παρά να πουν καθαρά: «Αυτό επέλεξα να κάνω».
Κι όμως, υπάρχουν φορές που ξέρεις πολύ καλά γιατί δεν το έκαναν. Ξέρεις τι προηγήθηκε, τι πιθανότατα συνέβη στο παρασκήνιο, ποια πίεση ασκήθηκε και τι πραγματικά άλλαξε την απόφασή τους. Δεν χρειάζεσαι πάντα μια ομολογία για να καταλάβεις.
Στο τέλος της ημέρας όμως, όση πίεση κι αν δέχθηκε κάποιος, η τελική επιλογή παραμένει δική του. Μπορεί κάποιος να επηρεάστηκε, να φοβήθηκε, να θέλησε να αποφύγει μια σύγκρουση ή να προτίμησε να ικανοποιήσει έναν άλλον άνθρωπο. Όμως στο τέλος επέλεξε. Και αυτή την επιλογή οφείλει τουλάχιστον να έχει το θάρρος να την αναλάβει.
Γιατί είναι πολύ πιο έντιμο να πεις «άλλαξα γνώμη», «επέλεξα να μην το κάνω», «δεν στάθηκα όπως είχα πει», παρά να κρύβεσαι πίσω από μια απρόσωπη, τυπική δικαιολογία και να περιμένεις ότι ο άλλος θα την καταπιεί.
Η σιωπή του άλλου δεν είναι αφέλεια. Μερικές φορές είναι απλώς η στιγμή που σταματά να ζητά εξηγήσεις επειδή έχει ήδη καταλάβει αρκετά.
Και υπάρχει μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «δεν μπορώ να αποδείξω τι συνέβη» και στο «δεν καταλαβαίνω τι συνέβη». Δεν είναι το ίδιο.
Δεν χρειάζεται πάντα να πεις «σε έπιασα». Δεν χρειάζεται να τσακωθείς, να απαιτήσεις παραδοχή ή να μπεις σε μια συζήτηση όπου ο άλλος θα προσπαθήσει να βρει ακόμη μία δικαιολογία για την προηγούμενη.
Κάποιες φορές αρκεί απλώς να ακούσεις και να κρατήσεις μέσα σου μία σκέψη:
«Ξέρω πολύ καλά ότι ο πραγματικός λόγος ήταν άλλος. Και το χειρότερο δεν είναι ότι δεν μου είπες την αλήθεια. Είναι ότι πίστεψες πως δεν θα καταλάβω.»
Γιατί στο τέλος, δεν χρειάζεσαι πάντα την αλήθεια από το στόμα κάποιου για να αλλάξεις τον τρόπο που τον βλέπεις.
Μερικές φορές η δικαιολογία του είναι ήδη αρκετή.
Και τότε δεν χρειάζεται ούτε θυμός ούτε αντιπαράθεση.
Χρειάζεται μόνο να θυμάσαι:
Μην αφήσεις ποτέ κανέναν να σε περάσει για ηλίθιο επειδή ο ίδιος δεν έχει το θάρρος να σου πει την αλήθεια. Άκουσε τη δικαιολογία του. Αλλά εμπιστεύσου και όσα ήδη γνωρίζεις.
