«Είναι απλώς φίλος μου». «Τη γνωρίζω χρόνια». «Δεν υπάρχει τίποτα μεταξύ μας». Φράσεις που από μόνες τους μπορεί να είναι απολύτως αληθινές. Ένας άντρας και μια γυναίκα μπορούν φυσικά να έχουν μια ουσιαστική, στενή φιλία χωρίς να υπάρχει ερωτικό ενδιαφέρον.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου μια φιλία αρχίζει να καταλαμβάνει χώρο που μέχρι χθες ανήκε στη σχέση. Όχι απαραίτητα επειδή έγινε ένα φιλί ή υπήρξε σεξ, αλλά επειδή δημιουργήθηκε μια οικειότητα που ο σύντροφος αισθάνεται ότι τον αφήνει απ’ έξω.
Από την άλλη, οι φίλοι μπορούν να κάνουν και το ακριβώς αντίθετο: να προστατεύσουν μια σχέση, να μας προσγειώσουν όταν είμαστε θυμωμένοι και να μας εμποδίσουν να απαιτούμε από έναν σύντροφο να καλύπτει κάθε συναισθηματική μας ανάγκη.
Πότε λοιπόν μια φιλία κάνει καλό στη σχέση και πότε αρχίζει να γίνεται τρίτο πρόσωπο;
1. Μια καλή φιλία μπορεί να σώσει τη σχέση από την ασφυξία
Το να είσαι σε σχέση δεν σημαίνει ότι ο σύντροφός σου πρέπει να γίνει ταυτόχρονα ο καλύτερος φίλος, ο ψυχολόγος, η παρέα, η μοναδική έξοδος και ο μόνος άνθρωπος στον οποίο μιλάς. Οι φιλίες μάς δίνουν προσωπικό χώρο, διαφορετικές εμπειρίες και ένα δίκτυο ανθρώπων έξω από το ζευγάρι.
Μια υγιής σχέση αποτελείται από δύο ανθρώπους που έχουν κοινή ζωή χωρίς να χάνουν εντελώς την ατομική τους ζωή. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ότι ο σύντροφός σου έχει στενούς φίλους ή φίλες. Το ζήτημα είναι τι θέση έχουν αυτές οι φιλίες και ποια όρια υπάρχουν γύρω τους.
2. Η φιλία αρχίζει να γίνεται επικίνδυνη όταν δημιουργούνται μυστικά
Δεν χρειάζεται ο σύντροφός σου να σου αναφέρει κάθε μήνυμα που ανταλλάσσει με έναν φίλο. Η ιδιωτικότητα είναι φυσιολογική. Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και στη μυστικότητα.
Αν αρχίζουν να διαγράφονται συνομιλίες, να κρύβονται συναντήσεις ή να αλλάζει απότομα η συμπεριφορά όταν εμφανίζεσαι, το θέμα δεν είναι πλέον μόνο «είμαστε φίλοι». Η σημαντικότερη ερώτηση γίνεται: γιατί χρειάζεται να κρυφτεί αυτή η φιλία; Ακόμη κι αν δεν έχει συμβεί τίποτα σωματικό, η συνειδητή απόκρυψη μπορεί να τραυματίσει την εμπιστοσύνη.
3. Το όριο μπορεί να περάσει πολύ πριν υπάρξει σεξ
Φαντάσου ότι κάθε φορά που μαλώνεις με τον σύντροφό σου, στέλνεις μήνυμα στον ίδιο άνθρωπο. Εκείνος γνωρίζει όλα τα προβλήματα της σχέσης σου, ακούει όσα δεν λες πλέον στον σύντροφό σου και γίνεται ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο θέλεις να μιλήσεις όταν σου συμβεί κάτι σημαντικό.
Κάπου εκεί μπορεί να δημιουργηθεί μια συναισθηματική οικειότητα που ξεπερνά μια συνηθισμένη φιλία. Δεν υπάρχει μία γραμμή που ισχύει για όλα τα ζευγάρια. Ένα χρήσιμο ερώτημα όμως είναι: αν ο σύντροφός μου διάβαζε ολόκληρη αυτή τη συνομιλία, θα αισθανόμουν ότι πρέπει να εξηγήσω ή να κρύψω κάποια κομμάτια της;
4. Ένας πραγματικός φίλος δεν προσπαθεί να γίνει η εναλλακτική του συντρόφου σου
Ένας φίλος μπορεί να σου πει ότι θεωρεί πως κάποιος σου φέρεται άσχημα. Μπορεί ακόμη να σε συμβουλεύσει να φύγεις από μια σχέση που βλέπει ότι σε πληγώνει. Αυτό δεν σημαίνει ότι θέλει να καταστρέψει τη σχέση σου.
Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στην ειλικρινή ανησυχία και στη συστηματική υπονόμευση. Αν κάποιος περιμένει κάθε καβγά σας για να σου θυμίσει πόσο καλύτερα θα ήσουν χωρίς τον σύντροφό σου, φλερτάρει καλυμμένα ή παρουσιάζει συνεχώς τον εαυτό του ως εκείνον που «σε καταλαβαίνει πραγματικά», τότε αξίζει να εξετάσεις αν η σχέση αυτή εξακολουθεί να λειτουργεί μόνο ως φιλία.
5. Μερικές φορές το πρόβλημα δεν είναι ο φίλος – είναι αυτό που αποκαλύπτει για τη σχέση
Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο σημείο. Μπορεί να εμφανιστεί κάποιος στη ζωή σου και ξαφνικά να συνειδητοποιήσεις πόσο σου είχε λείψει να σε ακούει κάποιος, να γελάς, να φλερτάρεις ή να αισθάνεσαι ενδιαφέρουσα και επιθυμητή. Είναι εύκολο τότε να θεωρήσεις ότι βρήκες τον «σωστό άνθρωπο».
Ίσως. Αλλά μπορεί επίσης αυτός ο άνθρωπος να έγινε ο καθρέφτης ενός προβλήματος που προϋπήρχε. Το γεγονός ότι αισθάνεσαι πράγματα για κάποιον τρίτο δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι πρέπει να αφήσεις τη σχέση σου για εκείνον. Μπορεί όμως να σου αποκαλύπτει ανάγκες που έχουν μείνει για πολύ καιρό ανεκπλήρωτες και χρειάζεται πλέον να τις αντιμετωπίσεις με ειλικρίνεια.
Πότε ο «απλός φίλος» παύει να είναι τόσο απλός;
Όχι όταν υπάρχει απλώς μια φιλία με άνθρωπο του φύλου που μας ελκύει. Ούτε επειδή ο σύντροφός σου ζηλεύει. Η ζήλια από μόνη της δεν αποτελεί απόδειξη ότι συμβαίνει κάτι.
Το καμπανάκι χτυπά όταν αρχίζουν τα μυστικά, όταν μεταφέρεται σταδιακά η συναισθηματική οικειότητα από τη σχέση στη φιλία, όταν δημιουργείται ερωτική ένταση που κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί ή όταν ο τρίτος άνθρωπος αρχίζει να παίρνει μια θέση που ο σύντροφος αγνοεί ότι έχει χάσει.
Μια φιλία μπορεί λοιπόν να κάνει μια σχέση πιο υγιή, επειδή αφήνει και στους δύο ανθρώπους χώρο να αναπνέουν. Μπορεί όμως και να αποκαλύψει ότι η σχέση έχει ήδη αρχίσει να αδειάζει από μέσα.
Το κρίσιμο δεν είναι αν τον αποκαλείς «φίλο». Είναι αν κάνεις μαζί του πράγματα που θα δυσκολευόσουν να κάνεις με τον ίδιο τρόπο αν ο σύντροφός σου στεκόταν ακριβώς δίπλα σου.
