Τα τελευταία χρόνια η ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Schengen ακουγόταν ως κάτι μακρινό και περίπλοκο. Τώρα όμως η συζήτηση έχει μετακινηθεί σε πολύ πιο συγκεκριμένο επίπεδο.
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης ζήτησε πολιτική απόφαση «το συντομότερο δυνατό», ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ολοκληρώσει θετική αξιολόγηση της κυπριακής προετοιμασίας. Η τελική απόφαση όμως απαιτεί ομοφωνία των κρατών της ζώνης Schengen.
Για τον απλό ταξιδιώτη όμως το ερώτημα είναι πολύ πιο απλό: αν μπει η Κύπρος στο Schengen, τι θα αλλάξει πραγματικά όταν πετάμε στην Ευρώπη;
Το πιο ορατό πράγμα θα είναι ο έλεγχος διαβατηρίων
Σήμερα η Κύπρος βρίσκεται εκτός της ζώνης Schengen. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν πετάς από τη Λάρνακα προς μια χώρα Schengen, υπάρχει διαδικασία συνοριακού ελέγχου.
Με πλήρη ένταξη, οι πτήσεις μεταξύ Κύπρου και άλλων κρατών Schengen θα αντιμετωπίζονται ως εσωτερικές μετακινήσεις της ζώνης και οι συστηματικοί έλεγχοι προσώπων στα εσωτερικά σύνορα θα καταργηθούν.
Δεν σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεσαι ποτέ έγγραφο ταυτότητας ή ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν να ζητούν έλεγχο ταυτότητας. Σημαίνει όμως ότι εξαφανίζεται η ξεχωριστή διαδικασία συνοριακού ελέγχου που γνωρίζουμε σήμερα.
Τα αεροδρόμια ήδη προετοιμάζονται
Στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου προγραμματίζεται η αντικατάσταση των σημερινών ηλεκτρονικών scanners διαβατηρίων με πλήρως αυτοματοποιημένες ABC gates μέχρι το τέλος του 2026. Οι πύλες χρησιμοποιούν βιομετρική τεχνολογία και έχουν σχεδιαστεί ως μέρος της ευρύτερης προετοιμασίας για τη νέα συνοριακή πραγματικότητα.
Μετά την ένταξη, τέτοιες πύλες θα εξακολουθούν φυσικά να είναι χρήσιμες για αφίξεις από χώρες εκτός Schengen.
Τι άλλο μπορεί να κερδίσει η Κύπρος;
Η ένταξη θεωρείται ότι μπορεί να βοηθήσει και τον τουρισμό, ιδιαίτερα για επισκέπτες τρίτων χωρών που διαθέτουν visa Schengen και σήμερα χρειάζονται διαφορετικό καθεστώς για να επισκεφθούν την Κύπρο. Επιχειρηματική κινητικότητα και επενδύσεις είναι άλλοι δύο τομείς στους οποίους αναμένονται πιθανά οφέλη.
Υπάρχουν όμως και σοβαρά τεχνικά και πολιτικά ζητήματα, κυρίως γύρω από την Πράσινη Γραμμή και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι κανόνες χωρίς να δημιουργηθούν νέα προβλήματα στην ελεύθερη διακίνηση στο νησί.
Άρα η Κύπρος δεν είναι ακόμη μέλος του Schengen και δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε την ένταξη ως τελειωμένη υπόθεση.
Αν όμως ολοκληρωθεί, ο μέσος Κύπριος πιθανότατα θα τη νιώσει πρώτα σε ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο: την επόμενη φορά που θα κατεβαίνει από πτήση στην Αθήνα ή στο Παρίσι και δεν θα υπάρχει πια εκείνη η γνώριμη ουρά για συνοριακό έλεγχο.
