Το Τμήμα Οδικών Μεταφορών προετοιμάζεται για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο – Τι προβλέπεται για οδηγούς άνω των 70 ετών και πότε αρχίζουν οι αλλαγές
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο έκδοσης, ανανέωσης και χρήσης των αδειών οδήγησης φέρνει στην Κύπρο το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, με το Τμήμα Οδικών Μεταφορών να έχει ήδη αρχίσει την προετοιμασία για την προσαρμογή της κυπριακής νομοθεσίας.
Οπως αναφέρει σε ρεπορτάζ η εφημερίδα Φιλελευθερος, οι αλλαγές αγγίζουν εκατοντάδες χιλιάδες οδηγούς και περιλαμβάνουν την καθιέρωση ψηφιακής άδειας στο κινητό τηλέφωνο, διαφοροποιήσεις στη φιλοσοφία των ελέγχων υγείας, νέες ρυθμίσεις για τους ηλικιωμένους οδηγούς, αλλά και δυνατότητα οδήγησης από την ηλικία των 17 ετών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι περισσότερες νέες ρυθμίσεις τοποθετούνται χρονικά από το 2029, ενώ νωρίτερα θα πρέπει να εφαρμοστεί η πρόνοια για οδήγηση στα 17 με συνοδό.
Το δίπλωμα περνά στο κινητό
Η πιο ορατή αλλαγή στην καθημερινότητα των οδηγών αναμένεται να είναι η ψηφιακή άδεια οδήγησης.
Το δίπλωμα θα μπορεί να ενσωματώνεται στο Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας και να χρησιμοποιείται μέσω κινητού τηλεφώνου, με στόχο παράλληλα να απλοποιηθούν διαδικασίες όπως η ανανέωση, η επανέκδοση και ο έλεγχος της εγκυρότητάς του.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι εξαφανίζεται η γνωστή πλαστική άδεια.
Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπει παράλληλη ύπαρξη ψηφιακής και φυσικής άδειας, ώστε όποιος πολίτης επιθυμεί να μπορεί να εξακολουθήσει να διαθέτει το δίπλωμά του σε φυσική μορφή. Και οι δύο μορφές θα αναγνωρίζονται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για την εφαρμογή του μέτρου στην Κύπρο αναμένεται συνεργασία μεταξύ του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, που είναι αρμόδιο για την έκδοση των αδειών, και του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, το οποίο έχει την ευθύνη των κρατικών ψηφιακών υποδομών.
Τι γίνεται με την ανανέωση κάθε 15 χρόνια
Για τις βασικές κατηγορίες αδειών, μεταξύ των οποίων και η κατηγορία Β, η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπει διοικητική διάρκεια ισχύος 15 ετών.
Για την Κύπρο δεν αναμένεται, επί του παρόντος, ουσιαστική διαφοροποίηση σε αυτό το σημείο, καθώς η διάρκεια ισχύος είναι ήδη 15 χρόνια.
Σύμφωνα με το ΤΟΜ, στο παρόν στάδιο δεν υπάρχει σχεδιασμός για μείωση της συγκεκριμένης περιόδου.
Τι μπορεί να αλλάξει για τους οδηγούς άνω των 70
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται οι αποφάσεις που θα ληφθούν για τους οδηγούς μεγαλύτερης ηλικίας.
Σήμερα στην Κύπρο, μετά την ηλικία των 70 ετών, η άδεια οδήγησης ανανεώνεται ανά τριετία και απαιτείται πιστοποιητικό υγείας.
Η νέα ευρωπαϊκή φιλοσοφία, ωστόσο, στρέφεται περισσότερο στην πραγματική κατάσταση της υγείας και στην ικανότητα ενός ανθρώπου να οδηγεί με ασφάλεια και λιγότερο στην ηλικία ως μοναδικό κριτήριο.
Ουσιαστικά, το ερώτημα μετακινείται από το «πόσων ετών είναι ο οδηγός» στο «είναι ικανός να οδηγεί με ασφάλεια;».
Όπου κρίνεται αναγκαίο, η ικανότητα αυτή θα μπορεί να αξιολογείται με αντικειμενικά δεδομένα, ιατρικές εξετάσεις ή άλλες δοκιμασίες, ενώ ενδεχόμενοι περιορισμοί θα εξετάζονται ανά περίπτωση.
Δεν αλλάζει ακόμη τίποτα για τους άνω των 70
Για την ώρα, πάντως, οι Κύπριοι οδηγοί άνω των 70 ετών δεν χρειάζεται να αλλάξουν κάτι στη διαδικασία που ακολουθούν.
Το ΤΟΜ ξεκαθαρίζει ότι εξακολουθεί να ισχύει το υφιστάμενο καθεστώς και ότι οι επιλογές θα εξεταστούν στο πλαίσιο της εναρμόνισης με τη νέα Οδηγία.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο αφήνει στα κράτη μέλη περιθώριο να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιούνται οι έλεγχοι υγείας. Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται ακόμη και δυνατότητα αυτοαξιολόγησης αντί πλήρους ιατρικής εξέτασης.
Επομένως, το ακριβές μοντέλο που θα ακολουθήσει η Κύπρος παραμένει ανοικτό.
Στο τιμόνι από τα 17 – Αλλά με συνοδό
Μεγάλες αλλαγές προβλέπονται και για τους νέους οδηγούς.
Το νέο πλαίσιο εισάγει τη δυνατότητα οδήγησης αυτοκινήτου από την ηλικία των 17 ετών με συνοδό.
Παράλληλα, όσοι αποκτούν για πρώτη φορά άδεια οδήγησης θα περνούν από δοκιμαστική περίοδο διάρκειας τουλάχιστον δύο ετών.
Το Τμήμα Οδικών Μεταφορών έχει ήδη εξετάσει τις συγκεκριμένες πρόνοιες, χωρίς όμως να έχει ακόμη αποφασιστεί το ακριβές μοντέλο εφαρμογής τους στην Κύπρο.
Οι αλλαγές που θα απαιτηθούν στην κυπριακή νομοθεσία θα εξεταστούν, σύμφωνα με το ΤΟΜ, με βασικό κριτήριο την οδική ασφάλεια αλλά και τη διευκόλυνση των πολιτών.
Οι κρίσιμες ημερομηνίες
Το νέο καθεστώς δεν πρόκειται να εφαρμοστεί από τη μια μέρα στην άλλη.
Μέχρι τον Νοέμβριο του 2028, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τις βασικές νομοθετικές αλλαγές που απαιτούνται για την εναρμόνιση.
Η οδήγηση από τα 17 με συνοδό θα πρέπει επίσης να τεθεί σε εφαρμογή από τον Νοέμβριο του 2028.
Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες πρόνοιες αναμένεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται από τον Νοέμβριο του 2029.
Το επόμενο διάστημα το ενδιαφέρον στην Κύπρο μεταφέρεται στις νομοθετικές προτάσεις που θα ετοιμάσει το ΤΟΜ και στη δημόσια διαβούλευση που θα ακολουθήσει, μέσα από την οποία θα ξεκαθαρίσει πώς ακριβώς θα εφαρμοστούν οι ευρωπαϊκές αλλαγές στην καθημερινότητα των Κυπρίων οδηγών.
