Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή κάθε ανθρώπου που μπορεί να είναι πιο τρομακτική και από το πρώτο άσπρο μαλλί. Ανοίγεις το στόμα σου, λες μια φράση και ξαφνικά παγώνεις.
Γιατί μόλις άκουσες τη μάνα σου να βγαίνει από το δικό σου στόμα.
Όσοι μεγαλώσαμε στην Κύπρο έχουμε ένα ολόκληρο λεξικό από ατάκες που κάποτε ορκιζόμασταν ότι δεν θα χρησιμοποιήσουμε ποτέ. Και μετά μεγαλώσαμε.
Το κλασικό «πιάσε μια ζακέτα» δεν χρειάζεται καν εξήγηση. Μπορεί έξω να έχει θερμοκρασία που λιώνει την άσφαλτο. Μπορεί να είναι Αύγουστος. Κάπου όμως υπάρχει ένα air condition και για την Κύπρια μάνα αυτό σημαίνει έναν και μόνο κίνδυνο: «Εν να κρυώσεις».
Μετά υπάρχει το «εν ξενοδοχείο δαμέ;». Η φράση εμφανιζόταν συνήθως όταν επέστρεφες σπίτι, έτρωγες, άλλαζες ρούχα και ανακοίνωνες ότι ξαναφεύγεις. Η μητέρα σου δεν είχε κανένα πρόβλημα να βγεις. Ήθελε απλώς να καταγραφεί επίσημα ότι το σπίτι δεν λειτουργεί με όρους all-inclusive.
Ακολουθεί φυσικά το πανίσχυρο «όσο μένεις σε τούτο το σπίτι…». Δεν χρειαζόταν ποτέ να ολοκληρωθεί η πρόταση. Ήξερες ήδη ότι είχες χάσει τη διαπραγμάτευση.
Και ποιος μπορεί να ξεχάσει το «έσιει φαΐ σπίτι»; Μια φράση ικανή να καταστρέψει οποιαδήποτε πρόταση για burger μέσα σε τέσσερις λέξεις. Δεν είχε σημασία αν το «φαΐ» ήταν κάτι που είχε μείνει από χθες. Υπήρχε. Άρα το θέμα θεωρούνταν λήξαν.
Το «εν να έρτει ο παπάς σου» ήταν επίσης ένα αριστούργημα ψυχολογικού πολέμου. Το ενδιαφέρον είναι ότι πολλές φορές ο παπάς ερχόταν και δεν είχε ιδέα ότι είχε ήδη χρησιμοποιηθεί ως τελική απειλή για τις προηγούμενες δύο ώρες.
Υπήρχε βέβαια και το περίφημο «αν πέσουν ούλλοι που τον γκρεμό, εν να πέσεις τζαι εσύ;». Το επιχείρημα χρησιμοποιήθηκε απέναντι σε γενιές παιδιών που έκαναν το λάθος να πουν «μα ούλλοι οι φίλοι μου εν να πάνε».
Άλλη αγαπημένη κατηγορία ήταν οι επισκέψεις. Πριν μπεις σε ξένο σπίτι, ερχόταν η προειδοποίηση: «Να μεν αρχίσεις τα δικά σου». Ποια ακριβώς ήταν «τα δικά σου» δεν ήταν πάντα σαφές. Εσύ όμως ήξερες.
Και φυσικά υπήρχε το φαγητό. «Φάε κάτι, εν έφαες τίποτε» μπορούσε να ειπωθεί ακόμη και μισή ώρα μετά από ένα πλήρες γεύμα. Γιατί για την κυπριακή μάνα η πείνα δεν είναι κατάσταση. Είναι μόνιμη πιθανότητα.
Όταν μεγαλώσαμε πιστεύαμε ότι όλα αυτά θα τελείωναν. Και μετά αποκτήσαμε δικό μας σπίτι, δικές μας υποχρεώσεις ή παιδιά και ξαφνικά ακούσαμε τον εαυτό μας να λέει «σβήσε το φως αφού εν είσαι μέσα».
Εκεί καταλαβαίνεις ότι ο κύκλος έκλεισε.
Και ίσως το πιο αστείο είναι ότι σήμερα αυτές οι ατάκες δεν μας εκνευρίζουν όπως παλιά. Μας κάνουν να γελάμε. Μερικές φορές μάλιστα μας λείπουν.
Γιατί πίσω από το «πιάσε μια ζακέτα», το «έφαες;» και το «στείλε μου μόλις φτάσεις» κρυβόταν συνήθως η ίδια φράση που οι μανάδες μας δεν χρειαζόταν να λένε συνεχώς.
«Νοιάζομαι για σένα».
