Ο Πρόεδρος ΕΟΑ Λεμεσού, Γιάννης Τσουλόφτας, σε μία αποκλειστική συνέντευξη στο SOCIALISTA αναφέρεται λεπτομερώς σε καίρια ζητήματα όπως το θέμα της λειψυδρίας και την λειτουργία του Οργανισμού.
Του Νικόλα Πετρίδη
Μοιράζεται τους προβληματισμούς του και την υλοποίηση των αναπτυξιακών έργων με σκοπό, την πρόληψη και επίλυση για ποιοτική αναβάθμιση, το σχεδιασμό και τις προοπτικές εφαρμογής.
Eνάμιση χρόνος λειτουργίας. Πόσο μεγάλος υπήρξε ο βαθμός δυσκολίας προσαρμογής;
Ο ΕΟΑ ιδρύθηκε την πρώτη Ιουλίου το 2024 αναλαμβάνοντας σημαντικές αρμοδιότητες σε σχέση με τη διαχείριση του πόσιμου νερού, του αποχετευτικού δικτύου λυμάτων, της αντιπλημμυρικής προστασίας των πόλεων και των κοινοτήτων και σε σχέση με την αδειοδότηση ανάπτυξης. Τα προβλήματα που υπήρξαν ήτανε τεράστια, μία κατάσταση σε συνθήκες πανικού.
Με μεθοδικότητα, με συστηματική εργασία και με πείσμα μετατρέψαμε αυτό το χάος σε ένα οργανισμό που λειτουργεί σε πάρα πολύ ικανοποιητικό βαθμό. Τα επίπεδα λειτουργίας δεν είναι ακόμα στο βαθμό που έχουμε οραματιστεί. Υπάρχουν όμως οι προοπτικές για να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα και στην υλοποίηση του.
Πέρα από τις προκλήσεις που παραλάβαμε στο τομέα της αδειοδότησης, υπήρξαν και στον τομέα τις ύδρευσης καθώς αναλάβαμε την ύδρευση όλων των δημαρχούντων περιοχών. Άρα, πέρα του δικτύου που ήταν στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού, παραλάβαμε όλο το δίκτυο του Δήμου Κουρίου και του δικτύου Αγ.Τύχωνα στον Δήμο Αμαθούντας.
Είχαμε σε αυτό το νέο δίκτυο που πέρασε σε εμάς το καλοκαίρι του 2024, δεκαπλάσιο αριθμό βλαβών ανά χιλιόμετρο, σε σύγκριση με αυτό του ΣΥΛ. Μια τεράστια πρόκληση που αντιμετωπίσαμε.
Ευελπιστούμε, μέχρι το τέλος του 26, ο οργανισμός μας ότι θα είναι σε πλήρη διάταξη απέναντι στα ζητήματα που τον αφορούν, στις διάφορες κοινωνικές και αναπτυξιακές προκλήσεις.
Θα ήθελα να έρθουμε στο μεγάλο ζήτημα του υδατικού. Επανειλημμένα κρούετε το σήμα κινδύνου εν όψη της καλοκαιρινής περιόδου. Η ποσότητα νερού στα φράγματα δεν επαρκούν.
Να πω ότι η κατάσταση με το υδατικό στη χώρα μας είναι τραγική. Βρισκόμαστε σε ένα δύσκολο σημείο. Δυστυχώς, ενώ το πρόβλημα με την έλλειψη νερού είχε εντοπιστεί από το 23, έχουμε ήδη μπει στο 26 και ακόμα στην Λεμεσό δεν έχουμε καταφέρει να εγκαταστήσουμε τις μονάδες αφαλάτωσης, έτσι ώστε να μπορεί να διασφαλιστεί η υδροδότηση της πόλης το ερχόμενο καλοκαίρι.
Η καθυστέρηση οφείλεται στη βραδύτητα με την οποία κινείται η κρατική μηχανή. Η Δημόσια Υπηρεσία. Η Λεμεσός, είναι η πόλη με την μεγαλύτερη εξάρτηση από τις καιρικές συνθήκες και στα αποθέματα νερού στα φράγματα σε αντίθεση με τις άλλες επαρχίες που υδροδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από τις μονάδες αφαλάτωσης στον Βασιλικό, Δεκέλειας και στην Λάρνακα. Η Πάφος, είναι αρκετά αυτάρκης σε νερό καθώς είναι υδραυλικά διαχωρισμένη.
Η υδροδότηση στην Λεμεσό, εξαρτάται κυρίως από τα αποθέματα στα δύο φράγματα. Του Κούρη και της Γερμασόγειας. Δυστυχώς, το νερό σε αυτό της Γερμασόγειας, έχει εξαντληθεί πλήρως και στον Κούρη παραμένει γύρω στο 10% ίσως και λιγότερο από την χωρητικότητα του.
Υπάρχει μόνο μια μικρή μονάδα αφαλάτωσης στην περιοχή της Επισκοπής, η οποία όμως καλύπτει λιγότερο από το μισό των αναγκών μας για το επερχόμενο καλοκαίρι.
Έχει προστεθεί στο υδατικό ισοζύγιο ακόμη μία μονάδα αφαλάτωσης που παραλήφθηκε από τα Η.Α.Ε με ενέργειες του Προέδρου της Δημοκρατίας, ενώ οι δύο μονάδες αφαλάτωσης που θα έπρεπε να έχουν εγκατασταθεί από τον κρατικό μηχανισμό δεν έγινε ακόμη κατορθωτό.
Μέσα σε αυτή την καθυστέρηση λειτουργίας τους, το νερό που δεν παράγουν, το λαμβάνουμε από το φράγμα του Κούρη. Επομένως, γίνεται αντιληπτό ο βαθμός του προβλήματος. Ένα ακόμη τρωτό σημείο είναι η αποψίλωση και αποδυνάμωση του ΤΑΥ τα τελευταία χρόνια.
Ποια τα άμεσα μέτρα επομένως για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας;
Έχουμε εκπονήσει ένα σχεδιασμό με στόχο να ελαχιστοποιήσουμε την πιθανότητα να αναγκαστούμε να προβούμε σε περικοπές νερού. Θα πρέπει να αποφύγουμε αυτό το ενδεχόμενο καθώς κάτι τέτοιο δημιουργεί τεράστια προβλήματα τεχνικά και λειτουργικά στον δίκτυο υδροδότησης της πόλης και αναστάτωση στον κόσμο, ως προς και την οικονομία της πόλης που σε μεγάλο βαθμό βασίζεται στον τουρισμό. Αν το ΤΑΥ μειώσει την παροχή νερού κατά 10% αυτό σημαίνει μια μείωση της τάξεως των 10.000 κυβικών ημερησίως.
Ποια η βάση αυτού του σχεδιασμού;
Ο σχεδιασμός βασίζεται σε τρεις πυλώνες.
Πρώτο, η αύξηση της παροχής νερού στο υδατικό ισοζύγιο του ΕΟΑ Λεμεσού με την αξιοποίηση νέων γεωτρήσεων. Έχουμε ενεργοποιήσει ήδη στον υδροφορέα του ποταμού Κούρη, βρισκόμενοι στην διαδικασία εντοπισμού και αξιολόγησης, σε συνεργασία με το επαρχιακό γραφείο του ΤΑΥ, ευελπιστώντας μία πρόσθεση του υδατικού ισοζυγίου ποσότητα της τάξεως των 5.000 κυβικών την ημέρα.
Απαιτούνται χημικές και βιολογικές εξετάσεις, έλεγχος αποθέματος νερού, κατασκευή υποδομών σύνδεσης με το δίκτυο και άλλα τεχνικά και λειτουργικά ζητήματα.
Δεύτερο, αφορά την μείωση των απωλειών με τον εντοπισμών αφανών διαρροών και την ταχύτερη επιδιόρθωση των βλαβών. Αιχμή του δόρατος μας είναι η χρήση ευφυών τεχνολογιών, έξυπνων μετρητών και της τηλεμετρίας για καταγραφή κατανάλωσης σε κάθε υποστατικό. Με την τηλεμετρία γίνεται η μέτρηση της ποσότητας κάθε περιοχής. Οποιαδήποτε διαφορά είναι απώλεια νερού στο έδαφος. Θα μπορούμε εύκολα να γίνεται ο εντοπισμός στις βλάβες. Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται τον ερχόμενο Απρίλη.
Ο τρίτος πυλώνας αφορά την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινού για μείωση της άδικης σπατάλης του νερού μέσο μιας πιο οικονομικής κατανάλωσης του στην καθημερινότητα. Ένα σημαντικό εργαλείο είναι η τιμολογιακή πολιτική που θα αποτρέπει την υπερκατανάλωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις η τιμή θα είναι απαγορευτική προκειμένου να αποφευχθούν τέτοιες ενέργειες.
Ο κόσμος, έχει στο μυαλό του αν θα γίνει και πότε διακοπή του νερού. Αυτό που τον απασχολεί δηλαδή κυρίως. Όμως, η διαδικασία αυτή, της διακοπής και της επανεκκίνησης προκαλεί προβλήματα και φθορά στο σύστημα. Προκειμένου για να γνωρίζουν οι πολίτες, τι ακριβώς συμβαίνει, ποιες επιπτώσεις έχει και ποιο το κόστος;
Ένα τέτοιο σενάριο είναι εφιαλτικό για το καλοκαίρι γιατί κάθε φορά μιας τέτοιας διαδικασίας ασκούνται τεράστιες πιέσεις στο δίκτυο. Το αποτέλεσμα είναι αμφίβολο αν οδηγεί στην εξοικονόμηση του νερού. Τα προβλήματα αυτά θα φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα και σε σπατάλη.
Μέλημα μας είναι η αποφυγή ενός τέτοιου ενδεχομένου εξαιτίας επίσης και της μείωσης της ποσότητας της τάξεως του 10% από το Υπ. Γεωργίας. Η Λεμεσός είναι αμφιθεατρικά δομημένη που αυτό σημαίνει σε κάθε διακοπή και επαναφοράς θα επωφελούνται τα δίκτυα στις χαμηλότερες περιοχές και ενδεχομένως σε μία αποκοπή να μην ισχύει το ίδιο στις υψηλότερες περιοχές. Κάποιες ακόμη περιοχές μπορεί να μην παίρνουν καθόλου νερό. Οι λειτουργικές βελτιώσεις για αυτό χρειάζονται άλλωστε, για την μείωση των βλαβών.
Στις αρμοδιότητες σας πρόκειται στο άμεσο μέλλον, το 2029 συγκεκριμένα, να ενταχθεί και η ύδρευση πόσιμου νερού κοινοτήτων. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερος όγκος, πρέπει να δοθούν περαιτέρω λύσεις σε θέματα που θα προκύψουν και ό,τι άλλο συνεπάγεται. Το σύστημα που υπάρχει ήδη θεωρείται λειτουργικό ή θα γίνουν αλλαγές;
Αυτή τη στιγμή ο ΕΟΑ έχει την αρμοδιότητα για την ύδρευση στις δημαρχούντες περιοχές, άρα στους τέσσερις δήμους. Στα υπόλοιπα 88 χωριά υπευθυνότητα έχουν τα Κοινοτικά Συμβούλια. Το δίκτυο αυτών των κοινοτήτων, δυστυχώς, έχει αφεθεί από το κεντρικό κράτος και βρίσκεται σε κακή κατάσταση με αποτέλεσμα να υπάρχουν προβλήματα. Θα ενταχθούν σε εμάς από τον Ιούλιο του 2029. Είμαστε σε στενή συνεργασία παρέχοντας κάθε δυνατή βοήθεια και σε τεχνογνωσία και σε εξοπλισμό για την βελτίωση των δικτύων τους. Έχουμε προσλάβει τις υπηρεσίες υδραυλικού μηχανικού που έχουμε θέσει προς την υπηρεσία των κοινοτήτων. Έχουμε εντοπίσει δεκάδες βλάβες απώλειας νερού καθώς επίσης προσφέραμε δωρεάν υδρομετρητές.
Όσο αφορά το αποχετευτικό, τα αναπτυξιακά έργα κάνουν λόγο για αντλιοστάσια και χώρους επεξεργασίας των λυμάτων. Γίνεται λόγος για επέκταση τους. Πότε αναμένεται η ολοκλήρωση των έργων;
Υπάρχει ένα φιλόδοξο έργο το οποίο υλοποιούμε την παρούσα στιγμή. Στον τομέα της ύδρευσης υπάρχει ένα εκτενές πρόγραμμα που περιλαμβάνει την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και ευφυών τεχνολογιών, την αντικατάσταση ολόκληρου του δικτύου ύδρευσης στο κέντρο της Λεμεσού λόγο παλαιότητας. Ένα έργο αξίας 10.000.000 ευρώ. Μιλάμε για ένα δίκτυο άνω των πενήντα χρόνων. Εντός των επόμενων εβδομάδων αρχίζει η υλοποίηση του. Προγραμματισμένα είναι και τα έργα όσο αφορά στο Δήμο Κουρίου και Αμαθούντας. Στο πρόγραμμα μας υπάρχει η κατασκευή νέων δεξαμενών στις περιοχές των προαστίων όπως Γερμασόγειας, Αγίου Αθανασίου, Φασούλα, Πολεμίδια, περιμετρικά του αστικού ιστού της πόλης για την αύξηση των αποθεμάτων.
Στην περίπτωση του αποχετευτικού υλοποιούμε έργο αξίας 150.000.000 που αφορά την κατασκευή αποχετευτικού συστήματος στον Δήμο Κουρίου και συγκεκριμένα στα δημοτικά διαμερίσματα Ύψωνα, Κολόσσι, Ερήμη, Επισκοπή και Τραχώνι. Συμπεριλαμβάνει την κατασκευή ενός δικτύου 300 χλμ, ενός μεγάλου αριθμού αντλιοστασίων, ενός τρίτου εργοστασίου βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων και παραγωγής ανακυκλώσιμου νερού. Βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο και με την ολοκλήρωση του master plan, του αρχικού σχεδιασμού και τον διαχωρισμό του έργου σε συμβόλαια, εντός του ερχόμενου έτους προχωράμε στις κατασκευαστικές διαδικασίες.
Η έγκριση όμως του προϋπολογισμού δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί. Σε πόσο βαθμό σας ανησυχεί;
Κοιτάξτε, ο ΕΟΑ είναι ένας εύρωστος οργανισμός. Ο προϋπολογισμός μας για το 2025 ήταν πλεονασματικός όπως είναι και για το 2026 και θα εξακολουθήσει να είναι και για τα επόμενα χρόνια. Ένας αυτοχρηματοδοτούμενος οργανισμός, που αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ασκούμε μία συνετή οικονομική διαχείριση για τα λειτουργικά έξοδα. Μας ανησυχεί η έγκριση του. Ο προϋπολογισμός του περασμένου έτους είχε καθυστέρηση επτά μηνών και για το 2026, παρόλο που έχουμε μπει στον δεύτερο μήνα του έτους δεν εγκρίθηκε ακόμη. Ευελπιστώ να μην επαναληφθεί η ίδια καθυστέρηση στην έγκριση του. Αυτό γιατί γίνεται ανατροπή των σχεδιασμών μας και αποτελεί εμπόδιο ακόμη και για νέες προσλήψεις που συμπεριλαμβάνονται σε αυτό.
Σχετικά με την στελέχωση του οργανισμού, το μόνιμο προσωπικό του ΕΟΑ Λεμεσού, το οποίο μεταφέρθηκε το 2024 από την έναρξη της λειτουργίας μας, προέρχεται από το ΣΥΛ και από το τμήμα του ΣΑΛΑ. Ωστόσο και στους δύο αυτούς τομείς, οι ανάγκες και η γεωγραφική έκταση αυξήθηκαν, επομένως και ο αριθμός των καταναλωτών. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται μία στελεχιακή ενίσχυση.
Τώρα, όσο αφορά το τμήμα αδειοδότησης , εργαστήκαμε από την πρώτη ημέρα με αποσπασμένο προσωπικό για προσωρινό χρονικό διάστημα 18 μηνών που τώρα έχει επιστρέψει στη Δημόσια Υπηρεσία. Πρόκληση για μας αποτελεί η στελέχωση του τμήματος με δικό μας προσωπικό. Συνεχίζουμε με την εκπαίδευση τους παρά το πλήγμα που έχουμε δεχτεί. Αναμένουμε μέχρι τα μέσα του έτους να συμπληρωθεί η στελέχωση με προσλήψεις νέου προσωπικού και στις τρεις δραστηριότητες.
Ο ΕΟΑ Λεμεσού βραβεύεται με το «Χρυσό Μετάλλιο Περιβάλλοντος για Περιβαλλοντικές Πολιτικές και Δράσεις». Τι σημαίνει για σας η διάκριση αυτή;
Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι και πολύ χαρούμενοι που ο οργανισμός μας βραβεύτηκε για περιβαλλοντολογικές πολιτικές και δράσεις το οποίο διοργανώνεται από τον ετήσιο θεσμό για το Παγκύπριο περιβαλλοντολογικό βραβείο για οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Για μας, η διάκριση αυτή, είναι πολύ σημαντική καθώς τα θέματα αυτά βρίσκονται στην προτεραιότητα μας. Να προσθέσω ότι χιλιάδες συμπολίτες μας και επισκέπτες απολαμβάνουν τα κρυστάλλινα νερά της πόλης μας και σε ένα βαθμό οφείλεται μπορώ να πω στην καλή λειτουργία του αποχετευτικού δικτύου λυμάτων το οποίο αποτρέπει τη οποιαδήποτε μόλυνση από την ξηρά. Δημιουργήθηκε μια καθαρότητα στην υδροφόρα, στα υπόγεια νερά της περιοχής μας. Το γεγονός ότι δεν υπάρχει μόλυνση στο υπέδαφος από τα λύματα, είναι μία διευκόλυνση νέων γεωτρήσεων.
Να προσθέσω ότι στα δύο εργοστάσια βιολογικής επεξεργασίας λυμάτων και παραγωγής ανακυκλωμένου νερού στην Μονή και στα Πολεμίδια, παράγεται τεράστια ποσότητα φρέσκου νερού τριτοβάθμιας επεξεργασίας, κατάλληλο για γεωργική και βιομηχανική χρήση. Εφαρμόζεται η κυκλική οικονομία που αυτομάτως σημαίνει πως τίποτα δεν μένει αναξιοποίητο.
Η βράβευση αυτή επιβάλλει και σε εμάς μια επιπρόσθετη ευθύνη να εμπλουτίσουμε τις περιβαλλοντολογικές μας δράσεις.
Ποιο είναι το όραμα σας;
Η Λεμεσός είναι η ατμομηχανή της κυπριακής οικονομίας. Ένα μεγάλο ποσοστό του εθνικού ακαθάριστου προϊόντος παράγεται στην Λεμεσό. Μια πόλη με φρενήρεις ρυθμούς ανάπτυξης ενισχύοντας τον εθνικό πλούτο.
Το όραμα μας είναι, να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο, μοντέρνο και ευέλικτο δημόσιο οργανισμό που να χαρακτηρίζεται από κοινωνική ευαισθησία και αναπτυξιακό προσανατολισμό, όπου ο κάθε Λεμεσιανός να μπορεί να αισθάνεται σιγουριά και περηφάνια.
